Miras Paylaşımı Nasıl Yapılır? Tapuda, Noterde ve Mahkemede (2026)

Annenizi ya da babanızı kaybettiniz; geride bir ev, belki bir arsa, bir araba ve bankada biraz para kaldı. Kardeşleriniz “nasıl bölüşeceğiz, kim ne alacak, önce ne yapmalıyız?” diye soruyor. Bu rehberde miras paylaşımının hangi sırayla yapıldığını, kimin ne kadar pay aldığını, anlaşmalı paylaşımın tapuda ve noterde nasıl yapıldığını ve mirasçılar anlaşamazsa hangi yolun izlendiğini anlatıyoruz. Her adımın ayrıntısı için ilgili rehbere bağlantı verdik.

Miras Paylaşımı Nasıl Yapılır? Adım Adım

1. Mirasçılık belgesini alın. Kimlerin mirasçı olduğunu gösteren bu belge noterden ya da sulh hukuk mahkemesinden alınır (TMK m.598). Ayrıntı: veraset ilamı nereden alınır.
2. Mirası reddedip etmeyeceğinize karar verin. Miras borçluysa, ölümü öğrendiğiniz tarihten itibaren üç ay içinde reddedebilirsiniz (TMK m.606). Ret süresi dolmadan tereke işlerine karışan, olağan yönetim dışında işlem yapan ya da tereke mallarını kendisine maleden mirasçı artık mirası reddedemez (TMK m.610); bu yüzden borç ihtimali varsa paylaşıma girişmeden önce karar verin. Ayrıntı: reddi miras dilekçe örneği.
3. Terekeyi çıkarın. Ölen kişinin taşınmazları, araçları, banka hesapları ve borçları belirlenir. Banka hesapları için: vefat edenin bankadaki parası nasıl çekilir.
4. Veraset ve intikal vergisi beyannamesini verin. Ölüm Türkiye’de olmuşsa ve mirasçılar Türkiye’deyse beyanname ölüm tarihinden itibaren dört ay içinde, mirasçı yurt dışındaysa altı ay içinde verilir (Veraset ve İntikal Vergisi Kanunu m.9).
5. Taşınmazları tapuda mirasçılar adına geçirin (intikal). Tapu, mirasçıların hepsi adına birlikte tescil edilir. Masraflar: miras kalan evin tapu intikal masrafları.
6. Paylaşın. Mirasçılar anlaşırsa paylaşma sözleşmesiyle; anlaşamazlarsa arabuluculuk ve dava yoluyla. İki yol aşağıda ayrıntılı anlatılıyor.

Mirasta Kim Ne Kadar Pay Alır?

Vasiyetname yoksa miras, Türk Medeni Kanununun yasal mirasçılık kurallarına göre paylaşılır. İlk sırada ölen kişinin altsoyu (çocukları, onlar yoksa torunları) vardır ve çocuklar eşit pay alır. Ölenden önce ölmüş bir çocuğun yerini onun çocukları alır (TMK m.495). Altsoy yoksa anne ve baba, onlar da yoksa büyükanne ve büyükbabalar mirasçı olur (TMK m.496-497). Evlilik dışında doğmuş ve soybağı kurulmuş çocuklar da baba yönünden evlilik içi çocuklar gibi mirasçıdır (TMK m.498).

Sağ kalan eşin payı, birlikte mirasçı olduğu kişilere göre değişir (TMK m.499):

Örneğin eş ve iki çocuk varsa eş dörtte bir, her çocuk sekizde üç pay alır. Babanın ölümünde annenin payını örneklerle baba öldü anne sağ iken miras paylaşımı yazımızda anlattık; kendi durumunuzu miras payı hesaplama aracıyla hesaplayabilirsiniz. Vasiyetname varsa bile bazı mirasçıların dokunulamayan bir payı vardır: saklı pay nedir.

Paylaşıma Kadar Miras Kime Aittir?

Birden çok mirasçı varsa, ölümle birlikte paylaşmaya kadar mirasçılar arasında bir miras ortaklığı doğar. Mirasçılar terekeye elbirliğiyle sahiptir ve tereke üzerinde kural olarak hep birlikte tasarruf eder (TMK m.640). Bu yüzden bir mirasçı tek başına evi satamaz, kiraya veremez ya da tapuda kendi adına ayıramaz.

Mirasçılardan biri isterse sulh mahkemesi paylaşmaya kadar miras ortaklığına bir temsilci atayabilir. Bu, mirasçılar birbirleriyle iletişim kuramıyorsa ya da tereke yönetimi aksıyorsa işe yarar.

Anlaşmalı Miras Paylaşımı Nasıl Yapılır?

Mirasçılar anlaşırsa paylaşım en hızlı ve en ucuz yoldan yapılır. Burada iki kural önemlidir:

• Paylaşma sözleşmesi yazılı olmalıdır. Mirasçılar arasında yapılan paylaşma sözleşmesi onları bağlar ve geçerliliği yazılı şekilde yapılmasına bağlıdır (TMK m.676). Hazır bir şablon için: miras taksim sözleşmesi örneği.
• Elbirliğinden paylı mülkiyete geçilebilir. Mirasçılar paylaşma sözleşmesiyle, tereke malları üzerindeki elbirliği mülkiyetini miras payları oranında paylı mülkiyete (hisseli tapuya) dönüştürmeyi de kabul edebilir (TMK m.676/2). Böylece her mirasçının tapuda belli bir hissesi olur.

Uygulamada en sık görülen anlaşmalı paylaşım biçimleri şunlardır:

• Her mirasçıya ayrı mal: Ev bir kardeşe, arsa diğerine, değer farkı parayla denkleştirilir.
• Bir mirasçının diğerlerinin payını alması: Mirasçılar arasındaki miras payı devri sözleşmesi yazılı şekle bağlıdır; mirasçının payını üçüncü bir kişiye devretmesi ise noterde düzenlenmelidir (TMK m.677). Adımlar: kardeşler arasında miras hissesi devri.
• Malın birlikte satılması: Bütün mirasçılar tapuda birlikte imza atarak malı satar ve bedeli paylarına göre bölüşür. Adımlar: miras kalan evin satışı.

Tapuda Miras Paylaşımı Nasıl Yapılır?

Taşınmaz mülkiyetinin devrini amaçlayan işlemler resmî şekle bağlıdır (TMK m.706); bu yüzden taşınmazın bir mirasçıya geçmesi ya da hisselere ayrılması tapu müdürlüğünde yapılır. Sıra genellikle şöyledir:

1. İntikal: Mirasçılık belgesiyle taşınmaz bütün mirasçılar adına tescil edilir. Bu tescil, veraset ve intikal vergisinin tahakkuku beklenmeden yapılır.
2. Paylaşım ya da devir: Mirasçılar anlaştıkları biçimde taşınmazı bir mirasçıya geçirir, hisseli tapuya dönüştürür ya da satar.
3. Vergi kontrolü: İntikal eden taşınmaza düşen veraset ve intikal vergisi tamamen ödenmedikçe o taşınmazın devri ve satışı yapılamaz; tapu müdürlüğü vergi dairesinden alınan ilişik kesme belgesini ister (VİVK m.19).

Gerekli belgeler ve 2026 harç ve masraf dökümü için tapu intikal masrafları rehberimize bakabilirsiniz.

Noterde Miras Paylaşımı Yapılır mı?

Noter, miras sürecinde iki iş için kullanılır: mirasçılık belgesinin alınması (TMK m.598) ve bir mirasçının miras payını üçüncü kişiye devretmesi (TMK m.677). Mirasçılar arasındaki paylaşma sözleşmesi için yazılı şekil yeterlidir; ancak ispat ve güvenlik açısından noterde düzenletmek tercih edilebilir.

Dikkat: taşınmazın mülkiyeti noterde değil, tapu müdürlüğünde devredilir. Noterde yapılan bir paylaşma ya da pay devri sözleşmesi, tapuda gerekli işlem yapılana kadar tapu kaydını kendiliğinden değiştirmez.

Mirasçılar Anlaşamazsa Miras Nasıl Paylaşılır?

Mirasçılardan biri bile anlaşmaya yanaşmazsa paylaşım mahkeme yoluyla yapılır. Bunun için:

• Önce arabuluculuk: Taşınır ve taşınmazların paylaştırılmasına ve ortaklığın giderilmesine ilişkin uyuşmazlıklarda dava açmadan önce arabulucuya başvurmak zorunludur.
• Sonra sulh hukuk mahkemesi: Her mirasçı, terekedeki malların aynen, olanak yoksa satış yoluyla paylaştırılmasını sulh mahkemesinden isteyebilir. Hâkim olanak varsa taşınmazlardan her birinin tamamını bir mirasçıya verip değer farkını parayla denkleştirir (TMK m.642).
• Satış: Mal bölünemiyorsa açık artırmayla satılır. 31 Temmuz 2026’dan beri, bütün malikleri mirasçı olan taşınmazlarda ilk artırma yalnız mirasçılar arasında yapılır.

Davanın tüm aşamalarını, masraflarını ve yeni ihale kuralını ortaklığın giderilmesi davası rehberimizde anlattık. Anlaşmazlıkta başvurulabilecek diğer yollar için miras paylaşımında anlaşmazlık çıkarsa ne yapabilirim, tek bir mirasçının imzadan kaçındığı durum için mirasçılardan biri imza vermezse ev nasıl satılır yazılarımıza bakabilirsiniz.

Eşin Oturduğu Ev ve Ev Eşyası Ne Olur?

Eşlerden biri öldüğünde sağ kalan eş, birlikte yaşadıkları konut ve ev eşyası üzerinde, miras payına mahsup edilmek üzere kendisine mülkiyet hakkı tanınmasını isteyebilir. Haklı sebepler varsa mülkiyet yerine intifa ya da oturma hakkı tanınmasına da karar verilebilir (TMK m.652). Yani sağ kalan eş, çocuklar istese bile oturduğu evden kolayca çıkarılamaz; ancak evin değeri miras payını aşıyorsa fark gündeme gelir.

Kardeşler Arasında Miras Paylaşımı

Anne ve babadan kalan evin kardeşler arasında paylaşılması, en sık sorulan miras sorusudur. Kardeşler eşit pay alır; anne ya da baba sağsa eşin payı önce ayrılır. Evin bölünmesi, bir kardeşin diğerlerinin payını alması ve evin satılması seçeneklerini anne-babadan kalan ev kardeşler arasında nasıl paylaşılır yazımızda örneklerle anlattık.

Miras Paylaşımında Vergi ve Masraflar

• Veraset ve intikal vergisi: Beyanname Türkiye’deki ölümlerde dört ay içinde verilir (VİVK m.9). Tahakkuk eden vergi üç yılda, her yıl mayıs ve kasım aylarında iki eşit taksitte ödenir (VİVK m.19).
• Tapu harç ve masrafları: İntikal ve paylaşım işlemlerinde tapu harcı ve döner sermaye ücreti ödenir. Güncel döküm: tapu intikal masrafları 2026.
• Satışta vergi: Miras kalan malın satışında değer artış kazancı vergisi konusunu değer artış kazancı vergisi yazımızda anlattık.

Temsili Örnek: Nilüfer’deki Ev

Miras Sürecinin Diğer Adımları

Miras paylaşımıyla ilgili bütün rehberlerimiz aşağıda konu başlıklarına göre sıralı.

Miras Kalan Malın Satışı ve Paylaşımı

Ortaklığın Giderilmesi (İzale-i Şuyu)

Tapu İntikali, Belgeler ve Vergi

Reddi Miras ve Borçlu Tereke

Vasiyet, Saklı Pay ve Anlaşmalı Paylaşım

Miras Davaları (Hak Arama)

Sıkça Sorulan Sorular