Boşanma Davası Nasıl Açılır? 2026 Süreç ve Haklar Rehberi

Anlaşmalı boşanma, en hızlı boşanma yoludur. Eşlerin aynı anda mahkemeye çıkıp “boşanmayı istiyoruz” demesi yeterli değildir; bazı şartlar zorunludur:

Evliliğin en az 1 yıl sürmüş olması gerekir. Bir yıldan kısa süren evliliklerde anlaşmalı boşanma mümkün değildir, bu durumda süreç çekişmeli boşanma olarak yürür.

Taraflar nafaka, velayet, kişisel ilişki, tazminat ve mal paylaşımı gibi sonuçlarda uzlaşmış olmalıdır. Bu uzlaşma bir “anlaşmalı boşanma protokolü” ile yazılı hale getirilir.

Hakim duruşmada tarafları bizzat dinler ve iradelerinin özgür olduğunu teyit eder; çocukların üstün yararına aykırı bir madde varsa protokolde değişiklik isteyebilir.

Bursa’da aile hukuku pratiğinde, bu aşamada yapılan en kritik hata kötü hazırlanmış protokoldür. Bu nedenle taraflar çoğu zaman önce bir boşanma avukatıyla (ör. Bursa’da boşanma avukatı Sümeyye Yüce) protokolü netleştirip sonra dava açar.

Eğer taraflardan biri boşanmayı istemiyor ya da anlaşma sağlanamıyorsa süreç çekişmeli boşanma olarak yürür. Bu durumda boşanmak isteyen eş, evlilik birliğinin artık ortak hayatı sürdürmeleri beklenemeyecek derecede temelinden sarsıldığını (şiddetli geçimsizlik, sürekli hakaret, şiddet, sadakatsizlik vb.) mahkemede ispatlamak zorundadır. Hakim, evlilik birliğinin geri dönülemez şekilde bozulduğuna kanaat getirirse, diğer eş boşanmak istemese bile boşanmaya karar verebilir.

Bu nedenle delil (mesaj kayıtları, tanıklar, darp raporu vb.) stratejisi boşanmanın kaderini belirler.

Sabit bir yüzde veya otomatik hesaplama yoktur. Nafaka miktarı hakimin takdirine bağlıdır. Hakim; nafaka ödeyecek eşin gelirini ve yaşam standardını, nafaka talep eden eşin yoksulluğa düşme riskini, çocuğun giderlerini ve tarafların sosyal durumunu birlikte değerlendirir. Nafaka; tamamen hakkaniyet, gelir-gider dengesi ve ihtiyaçlar üzerinden belirlenir.
Yani maaş tek başına her şeyi belirlemez; dosyadaki tablo belirler.

Evet. Türk Medeni Kanunu’na göre boşanma yüzünden yoksulluğa düşecek olan ve diğer taraftan daha ağır kusurlu olmayan eş, “yoksulluk nafakası” talep edebilir ve bu nafaka kural olarak süresizdir.

Ancak bu nafaka otomatik olarak ömür boyu değişmez anlamına gelmez. Şu durumlarda nafaka kaldırılabilir veya azaltılabilir: nafaka alan eşin yeniden evlenmesi, fiilen evliymiş gibi birlikte yaşaması, artık yoksulluk içinde olmaması, haysiyetsiz hayat sürmesi ya da taraflardan birinin ölümü.

Bursa’daki uygulamada da mahkeme, koşulların değiştiğini gösteren somut delil varsa nafakayı yeniden değerlendirir.

Tedbir nafakası, boşanma (veya ayrılık) davası devam ederken ekonomik olarak daha zayıf olan eşin ve ortak çocuğun korunması için hakim tarafından geçici olarak hükmedilen aylık destektir. Bu nafaka, davanın devamı süresince geçimini sağlayamayacak olan eşin temel ihtiyaçlarını ve çocuğun masraflarını karşılamak amacıyla belirlenir ve karar kesinleşene kadar devam eder.

Yani davanız sürerken tamamen gelirsiz kalma riskiniz varsa, bunu mahkemeden talep etmek mümkündür.

Velayet konusunda kesin bir “otomatik anneye verilir” kuralı yoktur. Hakim her dosyada çocuğun üstün yararına bakar: çocuğun yaşı, bakım alışkanlığı, güvenliği, istikrarı, ebeveynlerin yaşam koşulları, şiddet/idari taciz iddiaları gibi unsurlar değerlendirilir. Küçük yaşta çocuğun yoğun bakım ihtiyacı nedeniyle fiilen anneyle kalması uygulamada sık görülse de bu her dosyada aynı sonuç anlamına gelmez. Hakim geçici (dava süresince) ve kesin velayet düzenini buna göre belirler.
Bursa Aile Mahkemeleri’nde de temel ölçüt çocuğun güvenliği ve düzenidir.

Boşanma davası açıldığında hakim, dava sonuna kadar geçerli olmak üzere aile konutunun kim tarafından kullanılacağına geçici olarak karar verebilir. Bu sırada şiddet iddiası varsa 6284 sayılı Kanun kapsamında uzaklaştırma kararı ve koruma tedbirleri talep edilebilir. Bu tedbir, şiddet uyguladığı iddia edilen eşin evden uzaklaştırılması, mağdur eş ve çocukların güvenliğinin sağlanması ve hatta acil barınma/ekonomik destek sağlanması gibi önlemleri içerebilir.

Bu kararlar hızlıdır ve Aile Mahkemesi hakimi, mülki amir (vali/kaymakam) veya kolluk bile belirli tedbirleri acil olarak verebilir.

Dolayısıyla fiziksel, psikolojik ya da ekonomik şiddet varsa “bekleyelim dava bitsin” denmez; acil koruma mümkündür.

Hayır. Resmî nikâh tarihinden itibaren 1 yıl dolmadan anlaşmalı boşanma yolu kullanılamaz.

Bu durumda tek seçenek çekişmeli boşanmadır. Yani taraflardan biri boşanmaya karşı çıkıyorsa ve evlilik bir yılı doldurmadıysa, hakim anlaşmalı boşanmaya hükmedemez; delille ispatlanan çekişmeli boşanma yoluna gidilir.

Boşanma veya ayrılık davasında yetkili mahkeme; eşlerden birinin yerleşim yeri Aile Mahkemesi veya tarafların davadan önce son altı aydır birlikte yaşadıkları yer Aile Mahkemesidir.

Örneğin Bursa’da yaşayan eşler için yetkili mahkeme Bursa Aile Mahkemeleri olabilir. Bu nedenle genelde kişi, Bursa’da ikamet ediyorsa davasını Bursa’da açabilir.

Türk hukukunda avukat tutmak zorunlu değildir; kişi kendi adına dava açabilir. Ancak boşanmada nafaka, velayet, tazminat, mal paylaşımı, konutun tahsisi, uzaklaştırma kararı gibi çok kritik haklar aynı anda masaya gelir ve bunlar çoğu zaman bir daha geri alınamaz. Bu yüzden özellikle çekişmeli dosyalarda profesyonel strateji hayati önem taşır.
Bursa’da aile hukuku alanında çalışan Boşanma Avukatı Sümeyye Yüce ile yapılan ilk değerlendirme görüşmesinde; nafaka ihtimali, velayet riski, mal paylaşımının hangi aşamada gündeme geleceği ve hızlı koruma tedbirlerine başvurup başvuramayacağınız gibi konular dosyanız üzerinden ön bilgilendirme olarak ele alınır. Bu ön görüşme, ileride telafisi zor hak kayıplarını engellemeye yardımcı olur.