Boşanma Davası Nasıl Açılır? 8 Adımda Süreç, Belgeler ve Ücret (2026)

Bursa Avukat - Yüce Hukuk Bürosu

📋 Kısa Cevap: Boşanma Davası Nasıl Açılır?

Boşanma davası, eşlerden birinin yerleşim yerindeki ya da son altı aydır birlikte oturulan yerdeki Aile Mahkemesine dilekçe verilerek açılır. Dilekçede boşanma sebebi, deliller ve talepler (velayet, nafaka, tazminat, tedbir) yazılır; harç ve gider avansı yatırılır. Başvuru adliyeden, avukat aracılığıyla UYAP'tan ya da e-Devlet şifresiyle girilen UYAP Vatandaş Portalı üzerinden e-imzayla yapılabilir.

Eşler her konuda anlaşmışsa ve evlilik bir yılı doldurmuşsa anlaşmalı boşanma protokolle tek celsede biter; anlaşma yoksa çekişmeli boşanma açılır ve eşin rızası aranmaz. Avukat zorunlu değildir, ancak ilk dilekçedeki eksik talep sonradan ayrı dava demektir.

Boşanma Davası Nasıl Açılır? 8 Adımda Süreç (2026)

1. Dava türüne karar verin: anlaşmalı mı, çekişmeli mi?

Evlilik en az bir yıl sürmüşse ve eşler velayet, nafaka, tazminat ve mal paylaşımında anlaşmışsa anlaşmalı boşanma (TMK m.166/3) seçilir: eşler birlikte başvurur ya da biri açar diğeri kabul eder, protokol sunulur, boşanma tek celsede gerçekleşir. Anlaşma yoksa, eşlerden biri boşanmak istemiyorsa ya da evlilik bir yılı doldurmamışsa çekişmeli boşanma açılır. Protokolün nasıl hazırlanacağını anlaşmalı boşanma protokolü örneği yazımızda, iki yolun süre farkını boşanma davası ne kadar sürer yazımızda anlattık.

2. Boşanma sebebini ve delilleri belirleyin

Çekişmeli boşanmada dilekçe bir sebebe dayanmalıdır. Kanun iki grup sebep tanır:

Özel sebepler: zina (m.161), hayata kast ve pek kötü veya onur kırıcı davranış (m.162), suç işleme ve haysiyetsiz hayat sürme (m.163), terk (m.164), akıl hastalığı (m.165). Bu sebeplerde kusur ayrıca tartışılmaz; olay ispatlanırsa boşanmaya karar verilir.
Genel sebep: evlilik birliğinin temelinden sarsılması, halk arasındaki adıyla şiddetli geçimsizlik (m.166/1). En sık dayanılan sebeptir; ortak hayatın çekilmez hâle geldiği tanık, mesaj, sosyal medya kaydı, sağlık raporu ve banka dökümü gibi delillerle gösterilir.

Deliller dava dilekçesiyle birlikte sunulmalı, tanıkların ad ve adresleri yazılmalıdır. Sonradan delil bildirmek kural olarak mümkün değildir.

3. Yetkili mahkemeyi bulun

Görevli mahkeme Aile Mahkemesi, yetkili mahkeme eşlerden birinin yerleşim yeri ya da eşlerin davadan önce son altı aydır birlikte oturdukları yer mahkemesidir (TMK m.168). Bursa merkezde Bursa Aile Mahkemeleri; aile mahkemesi bulunmayan ilçelerde aile mahkemesi sıfatıyla asliye hukuk mahkemesi davaya bakar. Eşlerden biri başka şehirde yaşıyorsa davacı iki yerden birini seçebilir.

4. Dava dilekçesini hazırlayın

Dilekçede mahkeme adı, tarafların kimlik ve adres bilgileri, evlilik tarihi, varsa çocukların kimlik bilgileri, boşanma sebebi ve olaylar, deliller, hukuki sebepler ve talepler yer alır. Taleplerin her biri ayrı ayrı yazılmalıdır:

Boşanma,
Çocukların velayeti ve diğer eşle kişisel ilişki düzeni,
Tedbir nafakası (dava süresince), iştirak nafakası (çocuk için) ve yoksulluk nafakası (eş için),
Maddi ve manevi tazminat (TMK m.174),
Aile konutunun tahsisi ve ev eşyaları, ziynet alacağı,
Tapu ve araç kayıtlarına ihtiyati tedbir (mal kaçırmayı önlemek için),
Yargılama giderleri ve vekâlet ücreti.

Dilekçeye nüfus kayıt örneği, kimlik fotokopisi, varsa deliller ve vekâletname eklenir. Çekişmeli dilekçe örneği için çekişmeli boşanma dilekçesi örneği, anlaşmalı dilekçe ve protokol için anlaşmalı boşanma dilekçesi yazımıza bakabilirsiniz.

Belge	Nereden alınır	Not
Dava dilekçesi (2 nüsha)	Kendiniz veya avukat hazırlar	Talepler eksiksiz yazılmalı
Nüfus kayıt örneği	e-Devlet	Evlilik ve çocuk bilgileri için
Anlaşmalı boşanma protokolü	Taraflar imzalar	Yalnız anlaşmalı boşanmada
Deliller	Mesaj, fotoğraf, rapor, banka dökümü	Dilekçeyle birlikte sunulur
Tanık listesi	Ad, soyad, adres	Sonradan ekleme sınırlıdır
Vekâletname	Noter (boşanma yetkisi ve fotoğraflı)	Avukatla başvuruda

5. Harç ve gider avansını yatırın

Boşanma davası başvurma harcı ve karar harcı ile tebligat, tanık ve bilirkişi giderleri için gider avansına tabidir; tutarlar her yıl başında yeniden değerleme oranıyla güncellenir. Harç ödenmeden dava açılmış sayılmaz. Güncel kalemler, avukatlık ücreti ve adli yardım şartları için boşanma davası ücretleri 2026 rehberine bakın.

6. Başvuru yolunu seçin: adliye, UYAP ya da e-Devlet

Adliye ön bürosu: Dilekçe ve ekler Bursa Adliyesi hukuk ön bürosuna verilir, harç vezneden yatırılır, dosya numarası aynı gün alınır.
Avukat aracılığıyla UYAP: Avukatınız dilekçeyi UYAP Avukat Portalı üzerinden e-imzayla gönderir, harcı elektronik öder; adliyeye gitmek gerekmez.
e-Devlet / UYAP Vatandaş Portalı: e-Devlet şifresiyle girilen UYAP Vatandaş Portalı üzerinden, e-imza veya mobil imza sahibi vatandaşlar kendi davalarını açabilir ve harcı online ödeyebilir. e-imzası olmayan kişi portalda dosyasını görüntüleyebilir ama dava açamaz; bu durumda adliyeye gidilir.

7. Tebligat, cevap ve duruşma

Dilekçe davalıya tebliğ edilir; davalı iki hafta içinde cevap verebilir ve karşı dava açabilir. Ardından ön inceleme duruşmasında hâkim uyuşmazlık noktalarını belirler; tahkikatta tanıklar dinlenir, velayet uyuşmazlığında sosyal inceleme raporu alınır. Anlaşmalı boşanmada bu aşamalar yoktur; eşler tek duruşmada dinlenir ve karar verilir.

8. Tedbir taleplerinizi ilk dilekçede yapın

Dava süresince geçerli olmak üzere tedbir nafakası, çocukların geçici velayeti, aile konutunun tahsisi ve mal kaçırmaya karşı tapu tedbiri talep edin; hâkim bunları ön incelemede, hatta daha önce karara bağlar. Şiddet varsa 6284 sayılı Kanun kapsamındaki koruma kararı boşanma davasından bağımsız olarak ve çoğu zaman aynı gün alınır.

Avukatsız Boşanma Davası Açılır mı?

Açılır; kanun avukat zorunluluğu getirmez ve anlaşmalı boşanma dosyalarında pek çok kişi davayı kendisi açar. Çekişmeli davada ise risk büyür: dilekçede yazılmayan talep sonradan ayrı dava gerektirir, süresinde bildirilmeyen delil dikkate alınmaz, yanlış sebebe dayanan dava reddedilebilir. Avukatlık ücretini karşılayamayan kişi Bursa Barosu adli yardım bürosuna başvurarak ücretsiz avukat talep edebilir.

Tek Taraflı Boşanma Davası Nasıl Açılır?

“Tek taraflı boşanma” hukuki bir terim değildir; eşin rızası olmadan açılan çekişmeli boşanma davası kastedilir. Eşinizin boşanmak istememesi dava açmanıza engel değildir: evlilik birliğinin temelinden sarsıldığını ya da özel bir sebebi ispatlarsanız mahkeme boşanmaya karar verir. Daha önce açılıp reddedilen bir boşanma davasının kesinleşmesinden itibaren üç yıl geçmiş ve ortak hayat yeniden kurulamamışsa, eşlerden birinin talebiyle boşanmaya karar verilir (TMK m.166/4). Süreç, çekişmeli boşanmayla aynıdır.

Bursa'da Boşanma Davası Nerede Açılır?

Bursa merkezde (Osmangazi, Nilüfer, Yıldırım) dava Bursa Adliyesi Aile Mahkemelerinde açılır. İnegöl, Gemlik, Mudanya, Karacabey, Mustafakemalpaşa, Orhangazi, İznik ve Yenişehir'de yerleşik eşler için ilgili ilçe adliyesi yetkilidir. Bursa'da anlaşmalı boşanma genellikle 1-2 ay, çekişmeli boşanma 12-24 ay sürer. Dosyanızın planlanması için Bursa boşanma avukatı sayfamıza bakabilirsiniz.

Boşanma Süreci Hakkında Sık Sorulan Sorular

Boşanmak isteyen biri ilk ne yapmalı?

Boşanma sürecine girmeden önce ilk adım, hukuki sebebin doğru belirlenmesi ve bu sebebi ispatlayacak delillerin toplanmasıdır. Türk Medeni Kanunu (TMK), hem özel boşanma sebepleri (örneğin zina, hayata kast, pek kötü veya onur kırıcı davranış, terk, akıl hastalığı gibi sınırlı sayıda sayılan sebepler) hem de genel sebep olan “evlilik birliğinin ortak hayatı sürdürmeleri beklenemeyecek derecede temelinden sarsılması” (şiddetli geçimsizlik) gerekçesiyle boşanma imkânı tanır.

Dava, eşlerden birinin yerleşim yeri Aile Mahkemesi’nde veya eşlerin boşanmadan önce son altı ay birlikte yaşadıkları yer Aile Mahkemesi’nde açılır. Bu Bursa için Bursa Aile Mahkemeleri anlamına gelebilir.

Önemli: Her boşanma davası; tarafların iddiaları, delil durumu ve kusur değerlendirmesi bakımından kendine özgü özellikler taşır. Bu nedenle dava açılmadan önce sürecin hukuki çerçevesinin doğru şekilde belirlenmesi ve izlenecek yol haritasının somut olaya göre planlanması önem arz etmektedir. Bu kapsamda, Bursa’da aile hukuku alanında hukuki değerlendirme almak için bizimle iletişime geçebilirsiniz .

Boşanırken evde kim kalır? (Aile konutu kimde kalır?)

Boşanma veya ayrılık davası açıldığında, dava devam ederken eşlerin nerede kalacağı ve aile konutunun kim tarafından kullanılacağı konusunda mahkeme geçici (tedbir) niteliğinde kararlar verir. Hakim bunu gerek tarafların beyanıyla gerek çocukların üstün yararını gözeterek re’sen (kendiliğinden) yapabilir.

Eğer eşlerden biri, ortak yaşamın artık kişiliğini, ekonomik güvenliğini veya aile huzurunu ciddi biçimde tehlikeye soktuğunu ileri sürüyorsa, ayrı yaşama hakkına dayanarak konutun tahsisini talep edebilir. Hakim bu durumda da “evde kim kalacak?” sorusunu somut olaya göre çözer.

Bursa’da pratiğimizde, çocukların fiilen kaldığı düzen ve ekonomik korunma ihtiyacı hakimin kararında belirleyici olmaktadır. Bu nedenle mevcut tablo detaylı anlatılmalıdır.

Eşim boşanmak istiyor, ben istemiyorum. Ne yapmalıyım?

Eşiniz boşanma davası açtıysa ve siz boşanmak istemiyorsanız süreç çekişmeli boşanma davası olarak yürür. TMK m.166’ya göre, evlilik birliği ortak hayatı sürdürmeniz beklenemeyecek derecede temelinden sarsılmışsa her iki eş de boşanma davası açabilir.

Siz davalı taraf olarak itiraz edebilirsiniz. Ancak hakim, evlilik birliğinin zaten geri dönülemez biçimde sarsıldığına, evliliğin devamında korunmaya değer bir yarar kalmadığına ve itirazınızın kötüye kullanım niteliğinde olduğuna kanaat getirirse, sizin boşanmak istemiyor olmanıza rağmen boşanmaya karar verebilir.

Bu aşamada yapılacak en kritik şey, hangi olayların gerçekten yaşanmadığını veya yanlış aktarıldığını delillerle göstermektir. Strateji hatası geri dönüşsüz hak kaybına yol açabilir.

Param yok, nasıl boşanma davası açabilirim?

Yargılama giderlerini (harç, masraf vb.) karşılayamayacak durumda olan kişiler için “adli yardım” kurumu vardır. HMK m.334 ve devamı uyarınca; kendisi ve ailesinin geçimini önemli ölçüde zor duruma düşürmeden yargılama giderlerini ödeyemeyecek olan kişi, talebi dayanaktan yoksun değilse adli yardımdan yararlanabilir.

Adli yardım talebi, davanın açılacağı mahkemeye yapılır; boşanma davasında bu yer yetkili Aile Mahkemesidir. Talep sırasında mali durumu gösteren belgeler (gelir belgesi, işsizlik durumu vb.) sunulur.

Ayrıca adli yardım kararı, maddi imkânı olmayan kişiye dava harç ve masraflarında muafiyet/erteleme imkânı sağlayabilir ve bazı durumlarda baro aracılığıyla ücretsiz avukat görevlendirilmesi de mümkündür.

Bursa’da aile hukuku dosyalarında, yoksunluk hâlini iyi belgelendirmek başvurunun kabul şansını artırır.

1 günde anlaşmalı boşanılır mı?

Anlaşmalı boşanma, çekişmeli boşanmaya göre en hızlı yol kabul edilir. Şartları şunlardır:

Evlilik en az bir yıl sürmüş olmalı. (TMK m.166/3 uygulaması)
Eşler; boşanmanın mali sonuçları (nafaka, tazminat vb.) ve varsa çocukların velayeti/kişisel ilişki düzeni konusunda anlaşmış olmalı.
Hazırlanan anlaşmalı boşanma protokolü, hakim huzurunda taraflarca özgür iradeyle onaylanmalı.

Duruşma çoğu zaman tek celsede yapılabilir; ancak mahkemenin duruşma günü vermesi, mahkemenin iş yoğunluğu (örneğin Bursa Aile Mahkemeleri), ve kararın kesinleşme süreci nedeniyle tüm sürecin fiilen tek gün içinde tamamlanması çoğu dosyada mümkün olmaz.

Pratikte en çok zaman kazandıran şey, baştan düzgün hazırlanmış bir protokoldür. Bu nedenle Bursa’da anlaşmalı boşanma isteyen çiftler genelde önce boşanma avukatı ile protokol taslağını netleştirir, sonra dava açılır.

Ücretsiz boşanmak için nereye başvurulur?

Maddi durumu yetersiz olan kişiler, dava açmadan önce veya dava açarken yetkili Aile Mahkemesine adli yardım talebi ile başvurabilir. Bu talepte kişi, “yargılama giderlerini karşılayamayacak durumdayım ve davam hukuken dayanaktan yoksun değil” demekle kalmaz; bunu belgelerle de destekler.

Adli yardım kabul edilirse, kişi yargılama harç ve giderleri yönünden muaf tutulabilir veya ödemesi ertelenebilir; bazı durumlarda ücretsiz avukat görevlendirilmesi de mümkündür.

Yani “ücretsiz boşanma” pratikte adli yardım desteğidir. Bursa’da da bu başvuru aynı şekilde Aile Mahkemesine ve gerekli ise baroya yapılır.

Kocası boşanmak istemeyen kadın ne yapmalı?

Koca boşanmayı reddediyorsa, kadın eş çekişmeli boşanma davası açabilir. Bu davada eş, TMK’da düzenlenen özel boşanma sebeplerinden (zina, hayata kast, pek kötü veya onur kırıcı davranış, terk, küçük düşürücü suç işleme veya haysiyetsiz hayat sürme, akıl hastalığı vb.) ya da “evlilik birliğinin temelden sarsılması (şiddetli geçimsizlik)” genel sebebinden birine dayanabilir.

Mahkeme, evlilik birliğinin gerçekten sürdürülemez hâle gelip gelmediğine bakar. Evlilik birliği korunamayacak ölçüde sarsılmışsa, kocanın itirazına rağmen boşanma kararı verilebilir.

Bu aşamada en kritik unsur, ispat yükümlülüğüdür; yani iddia edilen olayların (şiddet, hakaret, aldatma vb.) tanık, mesaj, rapor vb. somut delillerle desteklenmesi gerekir.

Boşanma davasında kadın nasıl “haksız” (daha ağır kusurlu) sayılır?

Boşanma hukukunda “kusur”, evlilik birliğini sarsan olaylardaki sorumluluk düzeyini ifade eder. Bir eş, örneğin zina, ağır hakaret, şiddet, onur kırıcı davranış gibi evlilik birliğini temelinden sarsan fiilleri gerçekleştirmişse, mahkeme tarafından “daha ağır kusurlu” kabul edilebilir.

Eğer kadın eş daha ağır kusurlu bulunursa; maddi tazminat, manevi tazminat ve yoksulluk nafakası taleplerinde aleyhine sonuçlar doğabilir. Yargıtay yerleşik uygulamasında, boşanmaya sebep olan olaylarda ağır kusurlu eş lehine yoksulluk nafakası bağlanamayacağı kabul edilmiştir.

Burada unutulmaması gereken şey şudur: Hakim kusuru dosyadaki delillere göre belirler. O yüzden delil stratejisi hayati önem taşır.

En kolay boşanma yolu nedir?

Uygulamada en hızlı yol, anlaşmalı boşanmadır. Şartlar:

Evliliğin en az bir yıl sürmüş olması,
Tüm mali sonuçlar (nafaka, tazminat, mal paylaşımı gibi boşanmanın ekonomik boyutu) konusunda uzlaşılmış olması,
Çocukların velayeti, iştirak nafakası, kişisel ilişki düzeni gibi konularda açık ve net mutabakat bulunması,
Tarafların mahkemede hakime bizzat iradelerini özgürce açıklaması.

Hakim bu protokolü denetler; çocukların üstün yararı veya açıkça hakkaniyete aykırı hükümler varsa değişiklik önerebilir. Süre, protokol ne kadar doğru hazırlandıysa o kadar kısalır. Bursa’da uygulamada taraflar çoğu zaman önce protokolü avukatla taslaklandırıp sonra dava açmaktadır.

Boşanma davası açmak kaç TL?

Boşanma davası masrafları; davanın türüne (anlaşmalı / çekişmeli), talep edilen parasal haklara (örneğin yüksek tutarlı maddi-manevi tazminat talepleri) ve süreç boyunca yapılacak giderlere göre değişir.

Genel olarak:

Dava açılırken belli başlı harç ve gider avansları peşin yatırılır.
Çekişmeli davalarda süreç uzadıkça masraf da artabilir (tanık, bilirkişi vb.).
Maddi imkânı olmayanlar için HMK’daki adli yardım mekanizması ile harç ve giderler yönünden muafiyet veya erteleme istenebilir.

Yani “boşanma davası açmak kaç TL?” sorusuna tek bir rakam söylemek doğru olmaz; çünkü bu rakam somut taleplere göre değişir.

Tek celsede boşanmak için ne yapmalı?

Tek celsede boşanma için klasik yol yine anlaşmalı boşanma protokolüdür. Eşler;

Boşanmayı kabul ettiklerini,
Mali sonuçlarda (nafaka, tazminat vb.) anlaşmaya vardıklarını,
Çocukların velayet, iştirak nafakası ve kişisel ilişki düzenini ortaklaşa belirlediklerini

yazılı bir protokolde açıkça belirtir ve duruşmada bunu onaylar.

Hakim tarafları mutlaka dinler. Hakim, çocukların yararı veya kamu düzeniyle bağdaşmayan bir madde görürse değişiklik talep edebilir. Bu yüzden protokol profesyonelce yazılmadıysa tek celse hedefi riske girer.

Boşanmak için yeterli sebepler nelerdir?

TMK’da boşanma sebepleri iki gruptur:

Özel boşanma sebepleri: Zina; hayata kast, pek kötü veya onur kırıcı davranış; terk; akıl hastalığı; ayrıca küçük düşürücü suç işleme veya haysiyetsiz hayat sürme gibi ağır haller. Bu sebepler kanunda tek tek sayılmıştır ve çoğunda ispat çok önemlidir. Bazı özel sebeplerde hak düşürücü süreler vardır (örneğin zina sebebiyle boşanma davası, öğrenmeden itibaren 6 ay ve her hâlde fiilden itibaren 5 yıl içinde açılmalıdır).
Genel boşanma sebebi: Evlilik birliğinin temelinden sarsılması (şiddetli geçimsizlik). Ortak hayatın eşlerden beklenemeyecek derecede bozulduğu durumlarda her iki eş de buna dayanarak boşanma davası açabilir.

Hangi sebebe dayanılacağı çok kritik bir taktiktir; çünkü her sebebin ispat yükü farklıdır ve bazı sebeplerde süre sınırlamaları vardır.

E-Devlet üzerinden boşanma davası açılabilir mi?

Doğrudan e-Devlet üzerinden boşanma davası açmak mümkün değildir. Boşanma davası, yetkili Aile Mahkemesi’nde açılır.

Ancak avukatlar davayı UYAP sistemi üzerinden elektronik ortamda açabilir ve takip edebilir. Vatandaş olarak siz, e-Devlet üzerinden açılmış dosyanızın safahatını (davanın aşamalarını) görebilir, ancak “tek tıkla boşanma davası açma” gibi bir yol yoktur.

Bursa’da da süreç aynıdır: Dava Aile Mahkemesi’ne açılır; teknik takip UYAP üzerinden yürütülebilir.

Boşanmada Nafaka ve Tazminat Süreci (Maddi Haklar Rehberi)

Boşanma davasını kim açarsa avantajlı olur?

Hukuken, davanın kadın mı erkek mi tarafından açıldığı tek başına otomatik bir avantaj sağlamaz. Asıl belirleyici olan şey, kusur durumudur.

Davayı açan taraf; iddia ettiği boşanma sebebini ve karşı tarafın kusurunu ispatlamak zorundadır. Eğer açılan davada iddialar kanıtlanır ve davacı daha az kusurlu kabul edilirse, maddi tazminat, manevi tazminat ve yoksulluk nafakası gibi taleplerde başarı şansı artar.

Bu yüzden “ilk kim açtı?”dan çok, “hangi delille açtı?” sorusu önemlidir. Bursa’da Sümeyye Yüce’nin aile hukuku dosyalarında da strateji, genelde bu aşamadan başlar.

20.000 TL geliri olan biri ne kadar nafaka öder?

Nafaka için kanunda sabit bir yüzde yoktur. Hakim; nafaka yükümlüsünün mali gücünü (örneğin aylık 20.000 TL gelir), giderlerini ve yaşam standartlarını; nafaka talep eden eşin ise yoksulluk durumunu ve ihtiyaçlarını birlikte değerlendirir. Bu tamamen hâkimin hakkaniyet takdiridir.

Yani “20.000 TL maaşı olan şu kadar nafaka verir” diye otomatik bir oran yoktur. Dosyanın koşulları, çocukların durumu, tarafların yaşam standardı, Bursa’daki fiili geçim şartları gibi parametreler dikkate alınır.

Boşanmada mahkeme masraflarını kim öder?

Dava açılırken harç ve gider avansını genelde dava açan taraf peşin öder. Çekişmeli boşanmanın sonunda ise yargılama giderleri ve vekalet ücreti kural olarak “haksız çıkan tarafa” yüklenir; hakim hakkaniyete göre bu masrafları paylaştırabilir.

Anlaşmalı boşanmalarda ise genellikle taraflar masraf paylaşımını kendi aralarında protokolle düzenler.

Önemli not: Maddi durumu zayıf olan taraf için adli yardım talebi masraf yükünü azaltabilir veya erteletebilir.

Boşanan kadının yasal olarak kaç yıl nafaka alma hakkı var?

Yoksulluk nafakası, boşanma yüzünden yoksulluğa düşecek olan ve kusuru diğer eşe göre daha ağır olmayan tarafa bağlanabilir. TMK m.175’e göre bu nafaka süresiz olarak talep edilebilir.

Ancak bu “ömür boyu garanti” demek değildir. Nafaka:

Nafaka alan kişinin yeniden evlenmesi ile kendiliğinden sona erer.
Taraflardan birinin ölümü ile sona erer.
Mahkeme kararıyla, yoksulluğun ortadan kalkması, evliymiş gibi fiilen birlikte yaşama veya haysiyetsiz hayat sürme gibi durumlarda kaldırılabilir. Yargıtay uygulaması da bu yöndedir.

Yani süre kanunda sabitlenmemiştir; ama koşullar değiştiğinde nafaka miktarı azaltılabilir ya da sona erdirilebilir.

Kadın boşanma davası açarsa ve erkek kabul etmezse ne olur?

Erkek kabul etmese bile dava çekişmeli boşanma olarak devam eder. Bu durumda kadın eş, dayandığı boşanma sebebini (ör. zina, şiddetli geçimsizlik, hakaret vb.) ispatlamak zorundadır.

Hakim, evlilik birliğinin gerçekten sürdürülemez hâle geldiğine kanaat getirirse, erkeğin “boşanmak istemiyorum” itirazına rağmen boşanma kararı verebilir.

Bu nedenle özellikle şiddet, psikolojik baskı, ekonomik baskı gibi durumlarda delil sunumu çok önemlidir. Bursa’da aile mahkemelerinde bu tip dosyalarda tanık anlatımları, mesaj kayıtları, darp raporları vb. kritik hale gelir.

Erkek hangi durumlarda nafaka ödemez?

Yoksulluk nafakası bağlanabilmesi için iki temel şart vardır:

Nafaka isteyen eşin boşanma yüzünden yoksulluğa düşecek olması,
Bu eşin kusurunun diğer eşten daha ağır olmaması. (TMK m.175)

Dolayısıyla;

Eğer nafaka isteyen taraf daha ağır kusurlu ise, yoksulluk nafakası bağlanmayabilir. Yargıtay, “ağır kusurlu eş lehine yoksulluk nafakası verilemez” yönünde kararlar vermiştir.
Nafaka isteyen taraf boşanma sonrası ekonomik olarak zaten yoksulluğa düşmüyorsa, nafaka bağlanmayabilir.
Nafaka daha sonra bağlanmış olsa bile; yeniden evlenme, fiilen evli gibi yaşama, yoksulluğun sona ermesi gibi durumlarda nafaka kaldırılabilir.

Bu durumlar sadece “erkek” için geçerli değildir; hukuken cinsiyet ayrımı yoktur. Gelir durumu düşük olan erkek de, şartları varsa yoksulluk nafakası alabilir; uygulamada bu mümkündür.

Boşanma davasını erkek açarsa ne olur, kadın açarsa ne olur?

Temel olarak hukuki çerçeve aynıdır: Her iki eşin de boşanma davası açma hakkı vardır. TMK, yalnızca kadın veya yalnızca erkek için ayrıcalıklı bir dava hakkı öngörmez. Her iki taraf da aynı boşanma sebeplerine dayanabilir.

Fark şuradadır:

Davanın açanı iddialarını kanıtlamak zorundadır.
Kusur oranı nafaka, tazminat, velayet gibi sonuçlarda etkili olur.

Yani “erkek açarsa şöyle olur, kadın açarsa böyle olur” gibi otomatik bir tablo yoktur. Bursa’daki uygulamada da sonuçları belirleyen şey: kusur – delil – çocukların üstün yararı üçlüsüdür.

Kadın ne zaman nafaka alamaz?

Kadın eş (veya erkek eş), yoksulluk nafakası talep edebilmek için şu koşulları sağlamalıdır:

Boşanma nedeniyle yoksulluğa düşecek olması,
Kusurunun diğer eşten daha ağır olmaması.

Nafaka zaten bağlandıysa bile;

Kadının yeniden evlenmesi,
Fiilen evliymiş gibi başka biriyle yaşaması,
Yoksulluğunun sona ermesi,
Haysiyetsiz hayat sürmesi

gibi durumlarda nafaka mahkeme kararıyla kaldırılabilir. Yargıtay; ağır kusurlu eş lehine yoksulluk nafakası verilmemesi gerektiğini de defalarca vurgulamıştır.

“Erkek neden boşanma davası açamaz?” diye bir şey var mı?

Hayır. Türk Medeni Kanunu’na göre erkek de kadın da boşanma davası açabilir. Erkek açısından “dava açamazsın” gibi bir yasal yasak yoktur.

Fakat erkek eşin açtığı dava şu durumlarda reddedilebilir:

İleri sürülen boşanma sebepleri ispatlanamazsa,
Erkek eş daha ağır kusurluysa ve kadın bu durumu savunmada güçlü şekilde ortaya koyuyorsa,
Evliliğin devamında hâlâ korunmaya değer bir yarar olduğu kanaatine varılırsa (özellikle çocukların üstün yararı vb.).

Özetle: Hak yokluğu değil, ispat ve kusur sorunu söz konusudur.

Boşanma Rehberi | Boşanma Avukatı Sümeyye Yüce ile Boşanma Süreci, Nafaka ve Haklar

Bu içerik; Bursa’da faaliyet gösteren boşanma avukatı Sümeyye Yüce’nin aile hukuku pratiğinde sıkça sorulan sorular temel alınarak hazırlanmıştır. Her boşanma dosyası kendine özgüdür; aşağıdaki bilgiler genel niteliktedir ve bireysel hukuki danışmanın yerini tutmaz.

SIKÇA SORULAN SORULAR (SSS)

Anlaşmalı boşanma, en hızlı boşanma yoludur. Eşlerin aynı anda mahkemeye çıkıp “boşanmayı istiyoruz” demesi yeterli değildir; bazı şartlar zorunludur:

Evliliğin en az 1 yıl sürmüş olması gerekir. Bir yıldan kısa süren evliliklerde anlaşmalı boşanma mümkün değildir, bu durumda süreç çekişmeli boşanma olarak yürür.

Taraflar nafaka, velayet, kişisel ilişki, tazminat ve mal paylaşımı gibi sonuçlarda uzlaşmış olmalıdır. Bu uzlaşma bir “anlaşmalı boşanma protokolü” ile yazılı hale getirilir.

Hakim duruşmada tarafları bizzat dinler ve iradelerinin özgür olduğunu teyit eder; çocukların üstün yararına aykırı bir madde varsa protokolde değişiklik isteyebilir.

Bursa’da aile hukuku pratiğinde, bu aşamada yapılan en kritik hata kötü hazırlanmış protokoldür. Bu nedenle taraflar çoğu zaman önce bir boşanma avukatıyla (ör. Bursa’da boşanma avukatı Sümeyye Yüce) protokolü netleştirip sonra dava açar.

Eğer taraflardan biri boşanmayı istemiyor ya da anlaşma sağlanamıyorsa süreç çekişmeli boşanma olarak yürür. Bu durumda boşanmak isteyen eş, evlilik birliğinin artık ortak hayatı sürdürmeleri beklenemeyecek derecede temelinden sarsıldığını (şiddetli geçimsizlik, sürekli hakaret, şiddet, sadakatsizlik vb.) mahkemede ispatlamak zorundadır. Hakim, evlilik birliğinin geri dönülemez şekilde bozulduğuna kanaat getirirse, diğer eş boşanmak istemese bile boşanmaya karar verebilir.

Bu nedenle delil (mesaj kayıtları, tanıklar, darp raporu vb.) stratejisi boşanmanın kaderini belirler.

Sabit bir yüzde veya otomatik hesaplama yoktur. Nafaka miktarı hakimin takdirine bağlıdır. Hakim; nafaka ödeyecek eşin gelirini ve yaşam standardını, nafaka talep eden eşin yoksulluğa düşme riskini, çocuğun giderlerini ve tarafların sosyal durumunu birlikte değerlendirir. Nafaka; tamamen hakkaniyet, gelir-gider dengesi ve ihtiyaçlar üzerinden belirlenir.
Yani maaş tek başına her şeyi belirlemez; dosyadaki tablo belirler.

Evet. Türk Medeni Kanunu’na göre boşanma yüzünden yoksulluğa düşecek olan ve diğer taraftan daha ağır kusurlu olmayan eş, “yoksulluk nafakası” talep edebilir ve bu nafaka kural olarak süresizdir.

Ancak bu nafaka otomatik olarak ömür boyu değişmez anlamına gelmez. Şu durumlarda nafaka kaldırılabilir veya azaltılabilir: nafaka alan eşin yeniden evlenmesi, fiilen evliymiş gibi birlikte yaşaması, artık yoksulluk içinde olmaması, haysiyetsiz hayat sürmesi ya da taraflardan birinin ölümü.

Bursa’daki uygulamada da mahkeme, koşulların değiştiğini gösteren somut delil varsa nafakayı yeniden değerlendirir.

Tedbir nafakası, boşanma (veya ayrılık) davası devam ederken ekonomik olarak daha zayıf olan eşin ve ortak çocuğun korunması için hakim tarafından geçici olarak hükmedilen aylık destektir. Bu nafaka, davanın devamı süresince geçimini sağlayamayacak olan eşin temel ihtiyaçlarını ve çocuğun masraflarını karşılamak amacıyla belirlenir ve karar kesinleşene kadar devam eder.

Yani davanız sürerken tamamen gelirsiz kalma riskiniz varsa, bunu mahkemeden talep etmek mümkündür.

Velayet konusunda kesin bir “otomatik anneye verilir” kuralı yoktur. Hakim her dosyada çocuğun üstün yararına bakar: çocuğun yaşı, bakım alışkanlığı, güvenliği, istikrarı, ebeveynlerin yaşam koşulları, şiddet/idari taciz iddiaları gibi unsurlar değerlendirilir. Küçük yaşta çocuğun yoğun bakım ihtiyacı nedeniyle fiilen anneyle kalması uygulamada sık görülse de bu her dosyada aynı sonuç anlamına gelmez. Hakim geçici (dava süresince) ve kesin velayet düzenini buna göre belirler.
Bursa Aile Mahkemeleri’nde de temel ölçüt çocuğun güvenliği ve düzenidir.

Boşanma davası açıldığında hakim, dava sonuna kadar geçerli olmak üzere aile konutunun kim tarafından kullanılacağına geçici olarak karar verebilir. Bu sırada şiddet iddiası varsa 6284 sayılı Kanun kapsamında uzaklaştırma kararı ve koruma tedbirleri talep edilebilir. Bu tedbir, şiddet uyguladığı iddia edilen eşin evden uzaklaştırılması, mağdur eş ve çocukların güvenliğinin sağlanması ve hatta acil barınma/ekonomik destek sağlanması gibi önlemleri içerebilir.

Bu kararlar hızlıdır ve Aile Mahkemesi hakimi, mülki amir (vali/kaymakam) veya kolluk bile belirli tedbirleri acil olarak verebilir.

Dolayısıyla fiziksel, psikolojik ya da ekonomik şiddet varsa “bekleyelim dava bitsin” denmez; acil koruma mümkündür.

Hayır. Resmî nikâh tarihinden itibaren 1 yıl dolmadan anlaşmalı boşanma yolu kullanılamaz.

Bu durumda tek seçenek çekişmeli boşanmadır. Yani taraflardan biri boşanmaya karşı çıkıyorsa ve evlilik bir yılı doldurmadıysa, hakim anlaşmalı boşanmaya hükmedemez; delille ispatlanan çekişmeli boşanma yoluna gidilir.

Boşanma veya ayrılık davasında yetkili mahkeme; eşlerden birinin yerleşim yeri Aile Mahkemesi veya tarafların davadan önce son altı aydır birlikte yaşadıkları yer Aile Mahkemesidir.

Örneğin Bursa’da yaşayan eşler için yetkili mahkeme Bursa Aile Mahkemeleri olabilir. Bu nedenle genelde kişi, Bursa’da ikamet ediyorsa davasını Bursa’da açabilir.

Türk hukukunda avukat tutmak zorunlu değildir; kişi kendi adına dava açabilir. Ancak boşanmada nafaka, velayet, tazminat, mal paylaşımı, konutun tahsisi, uzaklaştırma kararı gibi çok kritik haklar aynı anda masaya gelir ve bunlar çoğu zaman bir daha geri alınamaz. Bu yüzden özellikle çekişmeli dosyalarda profesyonel strateji hayati önem taşır.
Bursa’da aile hukuku alanında çalışan Boşanma Avukatı Sümeyye Yüce ile yapılan ilk değerlendirme görüşmesinde; nafaka ihtimali, velayet riski, mal paylaşımının hangi aşamada gündeme geleceği ve hızlı koruma tedbirlerine başvurup başvuramayacağınız gibi konular dosyanız üzerinden ön bilgilendirme olarak ele alınır. Bu ön görüşme, ileride telafisi zor hak kayıplarını engellemeye yardımcı olur.

Diğer Yazılarımızdan Daha Fazla Bilgi Alabilirsiniz

Boşanma davası; nafaka, velayet, mal paylaşımı ve aile konutunun tahsisi gibi birden fazla başlığı aynı anda gündeme getirir. Bu sürecin tamamı Bursa’da sunduğumuz aile hukuku hizmetlerimiz kapsamında gizlilikle ve profesyonel şekilde yönetilir.

Boşanma sonrasında malların nasıl paylaşılacağı, evlilik süresince hangi mal rejiminin geçerli olduğuna bağlıdır. Edinilmiş mallar, kişisel mallar, katkı payı alacağı gibi konular detaylı olarak boşanmada mal rejimi ve mal paylaşımı başlığında incelenmektedir.

Boşanma davası açmak isteyen eş açısından ilk kritik adım; yetkili mahkemeyi belirlemek, delilleri doğru toplamak ve dava türünü (anlaşmalı mı çekişmeli mi) stratejik olarak seçmektir. Bu sürecin usul adımları boşanma davası nasıl açılır? içeriğinde ayrıntılı şekilde açıklanmıştır.

Türk Medeni Kanunu; zina, hayata kast, pek kötü muamele, terk, akıl hastalığı gibi özel boşanma sebeplerini ve “evlilik birliğinin temelinden sarsılması” olarak bilinen genel sebebi ayrı ayrı düzenler. Hangi sebebe dayanmanız gerektiğini anlamak için Türk Medeni Kanunu’na göre boşanma sebepleri başlığını inceleyebilirsiniz.

Boşanma davasında nafaka (tedbir nafakası, iştirak nafakası, yoksulluk nafakası) ve manevi/maddi tazminat talepleri, kusur durumuna ve ekonomik dengeye göre değerlendirilir. Hak talebinizin dayanağı ve hesaplama mantığı boşanma davasında tazminat ve nafaka başlığında ayrıntılı olarak ele alınmaktadır.

Bursa’daki Aile Hukuku Ekibimizle İletişime Geçin

Boşanma dosyanızı ücretsiz ilk görüşmede birlikte değerlendirelim. Haklarınızı, risklerinizi ve bir sonraki adımı netleştirmek için hemen bizimle iletişime geçin.

Bize Ulaşın

BURSA BOŞANMA AVUKATI

Boşanma Davası Nasıl Açılır? 2026 Süreç ve Haklar Rehberi