İş kazası, işçinin işyerinde veya işin yürütülmesi sırasında meydana gelen ve bedensel ya da ruhsal bir zarara yol açan olaydır. Türkiye’nin en yoğun sanayi kentlerinden biri olan Bursa’da otomotiv, tekstil ve makine sektörlerinde iş kazaları ne yazık ki sık yaşanmaktadır. Bu sayfada iş kazası sonrasında işçinin ve yakınlarının sahip olduğu hakları, izlenecek hukuki süreci ve tazminat kalemlerini bulabilirsiniz.
5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu’na göre iş kazası yalnızca fabrika içinde yaşanan olaylarla sınırlı değildir. Şu durumlar da iş kazası kapsamındadır:
Kaza sonrasında izlenen adımlar, hem sağlık hem de hukuki süreç açısından belirleyicidir:
İşverenin kazayı SGK’ya bildirmemesi veya “iş kazası değil” şeklinde göstermeye çalışması durumunda, işçinin iş kazasının tespiti davası açma hakkı vardır.
İşveren, 6331 sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu uyarınca işyerinde her türlü önlemi almak, araç-gereçleri eksiksiz bulundurmak, işçileri eğitmek ve denetlemekle yükümlüdür. Bu yükümlülüklere aykırılık hâlinde işverenin hukuki (tazminat) ve koşullarına göre cezai sorumluluğu doğar. Kusur oranı; iş güvenliği uzmanı raporları, bilirkişi incelemesi ve tanık beyanlarıyla belirlenir. İşçinin kendi kusuru varsa tazminattan indirim yapılabilir; ancak işçinin kusurlu olması, işverenin sorumluluğunu tek başına ortadan kaldırmaz.
İş kazası geçiren işçi veya vefat hâlinde yakınları şu talepleri ileri sürebilir:
Tazminat hesabında maluliyet oranı, işçinin yaşı, ücreti ve kusur dağılımı birlikte değerlendirilir. Ayrıntılı bilgi için iş kazası tazminatı rehberimizi inceleyebilirsiniz; fabrika ve sanayi işçilerine özgü süreçler için fabrika iş kazalarında tazminat yazımız yol gösterici olacaktır.
İş kazasından doğan tazminat davaları iş mahkemelerinde görülür; Bursa’da bu davalara Bursa Adliyesi bünyesindeki iş mahkemeleri bakmaktadır. Maluliyet oranının belirlenmesi, kusur incelemesi ve hesap bilirkişisi aşamalarından oluşan süreç, dosyanın niteliğine göre değişen sürelerde tamamlanır. İş kazasından doğan tazminat talepleri kural olarak on yıllık zamanaşımına tabidir; ceza davasını gerektiren hâllerde uzamış zamanaşımı gündeme gelebilir. Maluliyet oranına yapılacak itirazlar ve SGK işlemlerine karşı açılacak davalar ayrı sürelere bağlı olduğundan, sürecin başında hukuki değerlendirme yaptırmak hak kaybını önler.
Bu talep hukuka aykırıdır. Kazanın SGK’ya bildirilmemesi, ileride bağlanacak gelirlerden ve tazminat haklarınızdan mahrum kalmanıza yol açabilir. Hastane kayıtlarında olayın iş kazası olarak geçmesini sağlamalı, bildirim yapılmıyorsa tespit davası yoluna başvurmalısınız.
Evet. İşçinin kusuru tazminattan indirim sebebidir; hakkın tamamen ortadan kalkması sonucunu doğurmaz. Kusur oranları bilirkişi incelemesiyle belirlenir.
İşverenin sağladığı araçla işe gidiş-geliş sırasında yaşanan kazalar kanunen iş kazası sayılır ve aynı haklara tabidir.
Maluliyet tespiti, kusur incelemesi ve hesaplama aşamaları nedeniyle süre dosyaya göre değişir. SGK tespitlerinin itirazsız kesinleştiği dosyalar daha hızlı sonuçlanır.
Hak sahiplerine SGK tarafından ölüm geliri bağlanır; bunun yanında destekten yoksun kalma tazminatı ve manevi tazminat davası açılabilir. Cenaze gideri gibi kalemler de talep edilebilir.
İş kazası dosyaları; SGK işlemleri, maluliyet itirazları, kusur incelemesi ve tazminat hesabının bir arada yürüdüğü teknik dosyalardır. Yüce Hukuk Bürosu, Bursa’da iş kazasından doğan tespit ve tazminat davalarında işçilere ve hak sahiplerine hukuki danışmanlık ve vekillik hizmeti sunmaktadır. Durumunuzu değerlendirmek için iletişim sayfamızdan bize ulaşabilirsiniz.
📋 Kısa Cevap
İş kazası geçiren işçi veya vefat hâlinde yakınları; işverenin kusuru oranında maddi tazminat (iş göremezlik zararı), manevi tazminat ve ölüm hâlinde destekten yoksun kalma tazminatı talep edebilir. Dava iş mahkemesinde açılır, zamanaşımı 10 yıldır ve bu davalarda zorunlu arabuluculuk uygulanmaz.
Talep edilebilecek kalemler
Bilirkişi raporunda kusur dağılımı (işveren / işçi / üçüncü kişi) belirlenir. İşçinin kendi kusuru varsa tazminattan o oranda indirim yapılır; ancak iş güvenliği önlemlerinin alınmaması hâlinde işverenin kusuru ağır basar.
Dikkat: SGK’dan gelir bağlanması, işverene karşı dava açma hakkını ortadan kaldırmaz. SGK ödemesi tazminattan mahsup edilir ama aradaki fark ve manevi tazminat ayrıca istenebilir. “SGK zaten ödedi” denilerek imzalatılan feragat belgeleri çoğu zaman geçersizdir.
🧑⚖️ Gerçek Hayattan Senaryo
Bursa’da bir metal fabrikasında pres makinesinde çalışan işçi, koruyucu bariyerin devre dışı bırakılmış olması nedeniyle elini kaybetmiştir. İşveren “işçi talimata uymadı” savunması yapmış; ancak iş güvenliği uzmanı raporunda bariyerin üretim hızını artırmak için yönetim bilgisiyle söküldüğü tespit edilmiştir. Bilirkişi kusuru %80 işveren / %20 işçi olarak dağıtmış, tazminat bu oranda hükmedilmiştir. Kaza sonrası tutulan ilk tutanağın içeriği, dosyanın tamamını belirleyen delil olmuştur.
İş kazası tazminat davalarının yasal çerçevesi 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu’nun haksız fiil hükümleri ile 6331 sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu’na dayanır (mevzuat.gov.tr).
İlgili rehberler
