Boşanma; nafaka, velayet, tazminat ve mal paylaşımının aynı anda karara bağlandığı, verilen her kararın yıllarca sürecek sonuçlar doğurduğu bir süreçtir. Yüce Hukuk Bürosu, Bursa Osmangazi’deki ofisinden Av. Sümeyye Yüce ve Av. Selim Yüce ile anlaşmalı ve çekişmeli boşanma, velayet, nafaka, mal rejimi tasfiyesi ve 6284 sayılı Kanun kapsamındaki koruma tedbirlerinde vekillik hizmeti vermektedir. Bu sayfada Bursa’da boşanma davasının nasıl açıldığını, hangi mahkemenin yetkili olduğunu, sürecin ne kadar sürdüğünü ve boşanmanın sonuçlarını bulabilirsiniz.
Türk Medeni Kanunu iki ana yol tanır. Hangi yolun seçileceği; evliliğin süresine, eşlerin uzlaşma ihtimaline ve çocuk, nafaka, mal paylaşımı konularında anlaşma olup olmadığına göre belirlenir.
| Ölçüt | Anlaşmalı boşanma (TMK m.166/3) | Çekişmeli boşanma (TMK m.161-166) |
|---|---|---|
| Şart | Evlilik en az 1 yıl sürmüş olmalı; eşler birlikte başvurmalı veya biri diğerinin davasını kabul etmeli; nafaka, velayet ve mali konularda yazılı protokol | Zina, hayata kast, suç işleme veya haysiyetsiz hayat sürme, terk, akıl hastalığı gibi özel sebepler ya da evlilik birliğinin temelinden sarsılması |
| Duruşma | Tek celse; eşler hâkim huzurunda iradelerini bizzat açıklar | Ön inceleme, tahkikat (tanık, uzman raporu, belge), sözlü yargılama |
| Bursa’da süre | Genellikle 1-2 ay (duruşma günü mahkemenin takvimine bağlıdır) | Genellikle 12-24 ay; istinaf aşamasıyla daha uzun |
| Sonuç | Protokol karara geçer; kusur tartışılmaz | Kusur oranı belirlenir; nafaka ve tazminat kusura göre şekillenir |
Anlaşmalı boşanmanın koşulları ve protokolün nasıl hazırlanacağı için anlaşmalı boşanma davası sayfamıza, çekişmeli davada dilekçenin nasıl kurgulandığı için çekişmeli boşanma dilekçesi örneğine bakabilirsiniz.
Boşanma davasında yetkili mahkeme, eşlerden birinin yerleşim yeri ya da eşlerin davadan önce son altı aydır birlikte oturdukları yer mahkemesidir (TMK m.168). Görevli mahkeme Aile Mahkemesidir; Bursa merkezde Bursa Aile Mahkemeleri, aile mahkemesi bulunmayan ilçelerde ise aile mahkemesi sıfatıyla asliye hukuk mahkemesi davaya bakar. İnegöl, Gemlik, Mudanya, Karacabey, Mustafakemalpaşa, Orhangazi, İznik ve Yenişehir adliyeleri kendi ilçelerinde yerleşik eşlerin davalarını görür.
Boşanma davaları dava şartı arabuluculuk kapsamında değildir; doğrudan mahkemeye başvurulur. Eşlerden biri Bursa dışında, hatta yurt dışında yaşıyor olsa bile diğer eşin yerleşim yeri Bursa ise dava Bursa’da açılabilir. Yurt dışındaki eşe tebligat uluslararası istinabe yoluyla yapılır ve süreyi uzatır; bu durumda dilekçede adresin doğru ve güncel yazılması önem taşır.
Velayette tek ölçüt çocuğun üstün yararıdır. Mahkeme; çocuğun yaşı, alıştığı düzen, her iki ebeveynin bakım kapasitesi ve sosyal inceleme raporunu değerlendirir; idrak çağındaki çocuğun görüşü de alınır. Velayeti almayan ebeveynle çocuk arasında hafta sonu, bayram ve yaz tatili düzeni içeren kişisel ilişki kurulur. Ayrıntılar için velayet davası rehberimize bakabilirsiniz.
Dava süresince tedbir nafakası, karardan sonra çocuk için iştirak nafakası ve boşanma yüzünden yoksulluğa düşecek, kusuru daha ağır olmayan eş için yoksulluk nafakası söz konusudur. Miktar; tarafların gelirine, çocuğun ihtiyaçlarına ve yaşam standardına göre belirlenir, sonradan artırılıp azaltılabilir. Güncel oranlar ve hesaplama yöntemi için nafaka hesaplama 2026 yazımıza bakın.
Kusursuz veya daha az kusurlu eş, boşanma yüzünden mevcut ya da beklenen menfaatlerinin zedelenmesi hâlinde maddi, kişilik hakkının saldırıya uğraması hâlinde manevi tazminat isteyebilir (TMK m.174). Zina gibi ağır kusur hâllerinde tazminat miktarı belirgin biçimde artar; delil durumu için zina nedeniyle boşanma rehberine bakın.
1 Ocak 2002’den sonra edinilen mallar, eşler aksine sözleşme yapmadıysa edinilmiş mallara katılma rejimine tabidir: evlilik içinde edinilen ev, araç, birikim ve emeklilik hakları kural olarak yarı yarıya paylaşılır; miras ve bağışla gelen mallar ise kişisel maldır. Aile konutu için tapuya şerh konulması, konutun diğer eşin rızası olmadan satılmasını veya ipotek edilmesini engeller. Ayrıntılı anlatım için mal rejimi ve mal paylaşımı yazımıza bakın.
6284 sayılı Ailenin Korunması ve Kadına Karşı Şiddetin Önlenmesine Dair Kanun kapsamında; uzaklaştırma, konuttan çıkarma, iletişimin yasaklanması ve geçici maddi yardım gibi tedbirler için Bursa Aile Mahkemesine veya en yakın karakola başvurulur. Delil şartı aranmaz, karar çoğu zaman aynı gün verilir ve boşanma davasından bağımsızdır. Şiddet hâlinde önce koruma kararı, sonra boşanma davası sıralaması hem güvenlik hem de delil açısından doğru sıradır.
Aşağıdaki senaryolar temsilidir; Bursa’da en sık karşılaşılan dört boşanma tipini ve izlenen yolu gösterir.
Üç yıllık evlilik, ortak çocuk yok, eşler ayrılmaya karar vermiş. Nafaka talebinden karşılıklı feragat, araç ve birikimin paylaşımı ile aile konutundan çıkış tarihi protokole yazılır; dava Bursa Aile Mahkemesinde açılır, iki eş duruşmada iradesini açıklar ve karar aynı celsede verilir. Protokolde eksik bırakılan bir konu sonradan ayrı dava gerektirdiği için protokolün tam olması belirleyicidir. Süre: başvurudan karara 4-8 hafta.
Eş, fiziksel şiddet nedeniyle evi terk etmek zorunda kalmış; darp raporu ve mesaj kayıtları var. Önce 6284 kapsamında uzaklaştırma ve konutun tahsisi kararı alınır, ardından şiddetli geçimsizlik ve hayata kast sebebiyle boşanma davası açılır; tedbir nafakası ve çocuğun geçici velayeti ilk duruşmada istenir. Tanıklar ve sosyal inceleme raporuyla kusur karşı tarafa yüklenir; yoksulluk nafakası ile maddi ve manevi tazminata hükmedilir. Süre: 14-20 ay, istinafla daha uzun.
Boşanmanın kendisi tartışmasız, 6 ve 10 yaşındaki iki çocuğun velayeti çekişmeli. Mahkeme pedagog ve sosyal çalışmacıdan sosyal inceleme raporu alır, büyük çocuğu dinler; çocukların okul ve sosyal çevresinin korunması esas alınarak velayet anneye verilir, babayla geniş bir kişisel ilişki düzeni kurulur. İştirak nafakası her çocuk için ayrı belirlenir. Süre: 10-16 ay.
On iki yıllık evlilikte tapusu kocanın üzerine olan daire, banka kredisi ve maaşlarla alınmış. Boşanma kararı kesinleştikten sonra açılan mal rejimi tasfiyesi davasında dairenin edinilmiş mal olduğu tespit edilir; bilirkişi güncel değeri belirler ve diğer eşe katılma alacağı olarak yarısı ödenir. Kredi taksitlerinin evlilik öncesi ödenen kısmı kişisel mal olarak düşülür. Süre: 12-18 ay.
Boşanma dosyalarında hata çoğu zaman ilk dilekçede yapılır: eksik talep, yanlış sebep veya ispatlanamayacak iddia. Büromuz; dilekçe aşamasından protokolün kaleme alınmasına, tedbir taleplerinden istinafa kadar süreci tek elden yürütür, gizliliği ve müvekkilin psikolojik yükünü gözetir. Bursa Barosu’na kayıtlı avukatlarımız Bursa Aile Mahkemelerinin uygulamasını yakından bilir. Ücretsiz ön görüşmede durumunuzu değerlendirir, anlaşmalı ya da çekişmeli yolun hangisinin size uygun olduğunu birlikte belirleriz.
Boşanma sürecinde nafaka, velayet, mal paylaşımı ve aile konutu gibi başlıklar eş zamanlı ilerler. Tüm usul adımlarını şehir odaklı ve pratik şekilde özetlediğimiz rehbere göz atın: Bursa Boşanma Rehberi.
Ayrıca, ihtiyacınız olan diğer alt başlıkları ayrıntılı olarak inceleyebilirsiniz: boşanma davası nasıl açılır?, mal rejimi ve mal paylaşımı, Türk Medeni Kanunu’na göre boşanma sebepleri, tazminat ve nafaka.
Yüce Hukuk Bürosu, Bursa ve çevresinde, boşanma, nafaka, velayet, mal paylaşımı ve tazminat davaları ile aile içi şiddet ve koruma davaları gibi geniş bir yelpazede hukuki destek sunmaktadır. Aile hukukuna dair tüm süreçlerde müvekkillerine uzman avukatlık hizmeti sağlamaktadır.
Boşanma davalarının süresi, davanın türüne (anlaşmalı/çekişmeli) ve anlaşmazlığın boyutuna bağlı olarak değişmekle birlikte genellikle birkaç ay sürebilir. Bu süreçte, Yüce Hukuk Bürosu boşanma avukatı olarak tarafların haklarının korunmasını sağlar; nafaka ve velayet gibi konularda ise hukuki ve uzman desteği sunarak adil bir çözüme ulaşılmasına yardımcı olur.
Velayet davalarında mahkeme, en önemli faktör olarak çocuğun en yüksek yararını göz önünde bulundurur. Mahkeme, çocuğun hangi ebeveynle daha iyi bir şekilde yetişeceğine, fiziksel ve duygusal ihtiyaçlarının daha iyi karşılanacağına dair tüm koşulları değerlendirerek karar verir.
Nafaka miktarı, boşanma davasında belirlenen koşullara, tarafların gelir durumuna, ekonomik ve sosyal seviyelerine ve diğer ilgili faktörlere (çocuğun/nafaka alacaklısının ihtiyaçları) bağlı olarak belirlenir. Bu miktar, adil bir çözüm sürecinde mahkemece kararlaştırılır.
Aile içi şiddet davalarında, Yüce Hukuk Bürosu öncelikle mağdurun korunması ve hukuki sürecin başlatılması için en etkili adımları atmayı hedefler. 6284 sayılı Kanun kapsamında, mağdurun hem fiziksel hem de psikolojik olarak korunması için gerekli uzaklaştırma, konuttan çıkarma ve diğer koruyucu/önleyici tedbirleri ivedi şekilde başlatır.
Evet. Hukukumuzda yetkili mahkeme açısından, eşlerden birinin yerleşim yeri Bursa ise ya da boşanma başvurusundan önceki son 6 ay birlikte Bursa’da yaşandıysa, yetkili mahkeme Bursa Aile Mahkemeleridir.
Anlaşmalı boşanmanın temel şartları şunlardır:
Çekişmeli boşanma davalarında genel boşanma sebebi olan “Evlilik birliğinin sarsılması” öne sürülür. Bunun yanında, kanunda belirtilen zina, terk, şiddet/pek kötü muamele, akıl hastalığı, suç işleme veya haysiyetsiz hayat sürme gibi özel boşanma sebepleri de ileri sürülebilir.
Evet. Hakim, dava süresince tarafların ve çocukların barınma, geçim, sağlık ve eğitim gibi ihtiyaçlarına göre geçici (tedbir) nafakasına hükmedebilir. Bu düzenleme davanın açıldığı andan itibaren talep edilebilir ve dava sonunda güncellenir.
Yoksulluk nafakası, boşanma sebebiyle yoksulluğa düşecek, kusuru diğer eşten daha ağır olmayan eşe bağlanır. Kural olarak süresizdir; ancak nafaka alacaklısının evlenmesi, yeniden evlilik hayatına girmesi veya yoksulluk durumunun ortadan kalkması gibi koşullar değişirse artırma–azaltma–kaldırma davası açılabilir.
İştirak nafakası, boşanma sonrasında çocuğun bakım, eğitim ve sağlık giderleri için velayeti almayan ebeveynin, velayeti alan ebeveyne ödediği nafakadır. Miktar belirlenirken çocuğun yaşı, ihtiyaçları ve ebeveynlerin ekonomik durumu dikkate alınır.
Velayet belirlemede esas ölçüt, yasal olarak çocuğun üstün yararıdır. Mahkeme, kardeşlerin mümkünse ayrılmaması, çocuğun yaşı ve olgunluğu, bakım sürekliliği ve ebeveynlerin çocuğa sağlayacağı eğitim ve yaşam koşulları gibi tüm faktörleri birlikte değerlendirerek karar verir.
Kişisel ilişki düzenlemesinde de temel amaç çocuğun yararıdır. Çocuğun düzeni bozulmayacak şekilde gün/saat, bayram–resmi tatil planı ve yaz dönemi ayrı ayrı belirlenir. İhlal durumunda icra/uzlaştırıcı tedbirler ve gerekirse yasal yaptırımlar uygulanabilir.
Yasal mal rejimi, 01.01.2002 sonrası evlilikler için edinilmiş mallara katılma rejimidir. Buna göre, evlilik içinde karşılıklı veya tek başına emekle edinilen malların artık değerinin yarısı ilke olarak eşler arasında paylaştırılır. Miras, bağış gibi kişisel mallar ise paylaşım dışıdır.
Aile konutu tapuya şerh verilirse, konut üzerindeki mülkiyeti elinde bulunduran eşin tek başına satış, kira, ipotek gibi tasarruf işlemleri yapması diğer eşin rızası olmadan engellenir. Bu şerh, konutun korunması ve diğer eşin hak kaybı yaşamaması için üçüncü kişilere karşı da koruma sağlar.
Evet. 6284 sayılı Kanun uyarınca, aile içi şiddet tehlikesi veya varlığında uzaklaştırma, konuttan çıkarma, iletişim yasağı, barınma ve geçici velayet gibi koruyucu/önleyici tedbirler ivedi şekilde (genellikle birkaç saat içinde) verilebilir. Bunun için polis, mülki amir veya mahkeme üzerinden başvurulabilir.
Yurt dışındaki boşanma kararlarının Türkiye'de hukuki geçerlilik kazanması için iki yol vardır: Öncelikle, belirli şartları varsa (iki tarafın başvurusu, Türk vatandaşı olması vb.) idari tescil (nüfus müdürlüğü/konsolosluk) yapılabilir. Şartlar yoksa, yetkili mahkemelerde tanıma–tenfiz davası açılması gerekir. Gerekli evraklar; kesinleşme şerhli karar, apostil/onay ve tercümesidir.
Hayır. Aile hukukunda (boşanma, velayet, nafaka vb. davalarda) dava şartı arabuluculuk zorunluluğu yoktur. Taraflar isterse, daha hızlı ve barışçıl çözüm için ihtiyari (isteğe bağlı) arabuluculuktan avukatları aracılığıyla yararlanabilir.
Hukuka uygun elde edilmiş elektronik kayıtlar (telefon, mesaj, sosyal medya içerikleri vb.) boşanma davasında delil olarak kullanılabilir. Ancak, özel hayatın gizliliğini ihlal eden, rıza dışı veya kanuna aykırı yollarla elde edilen kayıtlar mahkemece reddedilebilir ve bu durum, kayıtları elde eden kişi için ceza sorumluluğu doğurabilir.
Anlaşmalı boşanma genelde tek celsede sonuçlanır. Çekişmeli davalar ise; delil durumu, tanık, bilirkişi/keşif ve rapor alma süreçlerine göre birkaç aydan 1 yıldan daha fazla sürebilir. Ancak, geçici nafaka ve koruma gibi ivedi tedbirler dava sürecinin başında erken alınabilir.
Evet. Hükmedilen nafaka miktarları veya belirlenen velayet düzenlemesi, koşulların önemli ölçüde değişmesi durumunda (tarafların veya çocuğun gelir/sağlık/eğitim/yerleşim yeri değişikliği gibi) mahkemeden artırım–azaltım–kaldırma ya da velayetin değiştirilmesi davası açılarak güncellenebilir.
Evet. Eşinizin rızası aranmaz; evlilik birliğinin temelinden sarsıldığını (şiddetli geçimsizlik) ya da zina, terk gibi özel bir sebebi ispat ederek çekişmeli boşanma davası açabilirsiniz. Daha önce açılıp reddedilen bir boşanma davasının kesinleşmesinden itibaren üç yıl geçmiş ve ortak hayat yeniden kurulamamışsa, eşlerden birinin talebiyle boşanmaya karar verilir (TMK m.166/4).
Dava açılırken başvuru harcı, karar harcı ve gider avansı yatırılır; tebligat ve tanık sayısına göre avans artabilir. Avukatlık ücreti Türkiye Barolar Birliği asgari ücret tarifesinin altında olamaz, dosyaya göre belirlenir. Geliri yetersiz olanlar Bursa Barosu adli yardım bürosuna başvurabilir. Güncel kalemler için boşanma davası ücretleri 2026 rehberine bakın.
İlgili Rehberlerimiz:
