Velayet Davası Nasıl Açılır? Süre, Ücret, Pedagog Raporu ve Dilekçe Örneği (2026)

Velayet, anne babaya çocuğun bakımı, eğitimi, temsili ve mallarının yönetimi konusunda tanınan hak ve yükümlülüklerin bütünüdür. Evlilik sürerken velayet anne ve baba tarafından birlikte kullanılır. Boşanma ya da ayrılık hâlinde hâkim, velayeti eşlerden birine bırakır ya da koşulları varsa ortak velayete karar verir. Bu yazıda velayet davasının nasıl açıldığını, mahkemenin neye baktığını, sürecin ne kadar sürdüğünü ve dilekçenin nasıl hazırlanacağını anlatıyoruz.

Velayet Davası Hangi Durumlarda Açılır?

Boşanma davası içindeki velayet talebi için ayrı bir süreç işlemez; hâkim boşanmayla birlikte velayete, kişisel ilişkiye ve iştirak nafakasına karar verir. Bu yazının odağı, ayrı bir dava olarak açılan velayet davasıdır.

Mahkeme Velayete Karar Verirken Neye Bakar?

Kanunda “anne alır” ya da “baba alır” diye bir kural yoktur. Tek ölçüt çocuğun üstün yararıdır. Uygulamada hâkim şu unsurları tartar:

• Çocuğun yaşı ve alıştığı düzen. Küçük yaştaki çocuklarda anne bakımına duyulan ihtiyaç ağırlık taşır; okul çağındaki çocukta okul, arkadaş çevresi ve yerleşik düzenin korunması öne çıkar.
• Ebeveynlerin bakım kapasitesi. Çalışma saatleri, konut, gelir, çocuğa fiilen kimin baktığı, destek olacak aile bireyleri.
• Sosyal inceleme raporu. Pedagog, psikolog ve sosyal çalışmacıdan oluşan uzman heyeti her iki evi ziyaret eder, ebeveynlerle ve çocukla görüşür, rapor düzenler. Bursa’da bu rapor 2-4 ayda gelir ve kararı büyük ölçüde belirler.
• Çocuğun görüşü. İdrak çağındaki çocuk (uygulamada yaklaşık sekiz yaş ve üzeri) hâkim tarafından dinlenir; görüşü bağlayıcı değildir ama önemli bir veridir.
• Kardeşlerin birlikte kalması. Kardeşler zorunlu bir neden yoksa ayrılmaz.
• Diğer ebeveynle ilişkiyi koruma. Çocuğu diğer ebeveynden uzaklaştıran, görüş günlerini engelleyen tarafın tutumu aleyhine değerlendirilir.
• Ebeveynin kusuru değil, ebeveynliği. Boşanmadaki kusur (örneğin aldatma) tek başına velayeti belirlemez; önemli olan ebeveynin çocuğa karşı tutumudur.

Velayet Davası Nasıl Açılır? Adım Adım

1. Yetkili mahkemeyi belirleyin. Görevli mahkeme Aile Mahkemesidir. Velayetin değiştirilmesi davası kural olarak davalının yerleşim yerindeki aile mahkemesinde açılır; Bursa’da yaşayan davalı için Bursa Aile Mahkemeleri, ilçelerde aile mahkemesi sıfatıyla asliye hukuk mahkemesi.
2. Delilleri toplayın. Nüfus kayıt örneği, boşanma ilamı, okul ve sağlık kayıtları, gelir belgeleri, mesaj ve yazışma kayıtları, tanık listesi. Koşulların değiştiğini gösteren somut olaylar tarihleriyle not edilmelidir.
3. Dilekçeyi hazırlayın. Dilekçede tarafların bilgileri, önceki velayet kararı, değişen koşullar, çocuğun yararına ilişkin somut açıklamalar, hukuki sebepler, deliller ve talep (velayetin değiştirilmesi, geçici velayet tedbiri, kişisel ilişki, iştirak nafakası) yer alır. Aşağıdaki şablonu kullanabilirsiniz.
4. Harç ve gider avansını yatırın. Velayet davası maktu harca tabidir; başvurma harcı, karar harcı ve gider avansı (tebligat, tanık, uzman raporu) yatırılır.
5. Geçici velayet tedbiri isteyin. Çocuk fiilen sizin yanınızdaysa ya da acil bir durum varsa dava süresince geçici velayet talep edin; hâkim ön incelemede ya da daha önce karar verebilir.
6. Ön inceleme ve tahkikat. Hâkim uzman heyetinden sosyal inceleme raporu ister, tanıkları dinler, gerekirse çocuğu dinler.
7. Karar. Velayet, kişisel ilişki düzeni ve iştirak nafakası birlikte hükme bağlanır. Karar istinafa götürülebilir.

Velayet Davası Dilekçe Örneği (Word ve PDF)

Aşağıdaki şablon, boşanmadan sonra velayetin değiştirilmesi davası içindir. Köşeli parantezleri kendi bilgilerinizle doldurun; değişen koşulları somut olaylar ve tarihlerle yazın. Boşanma davası içinde velayet talebi için bu dilekçe kullanılmaz; talep boşanma dilekçesine eklenir.

Velayet Davası Ne Kadar Sürer?

Bursa Aile Mahkemelerinde ayrı açılan velayet davası genellikle 6-12 ay sürer. Süreyi belirleyen üç unsur vardır: tebligatın tamamlanma süresi, sosyal inceleme raporunun gelme süresi (2-4 ay) ve tanık sayısı. Boşanma davası içindeki velayet talebi ise boşanmayla birlikte karara bağlanır; çekişmeli boşanmada bu 12-24 ay demektir. Karar istinafa götürülürse Bursa Bölge Adliye Mahkemesinde 6-12 ay daha geçer. Dava süresince geçici velayet tedbiri alınırsa çocuğun durumu karar beklenmeden düzenlenmiş olur. Boşanma davasının süreleri için boşanma davası ne kadar sürer yazımıza bakabilirsiniz.

Velayet Davası Ücreti 2026

Velayet davası maktu harca tabidir: başvurma harcı ve karar harcı sabit tutarlardır, dava değerine göre değişmez. Bunun yanında gider avansı (tebligat, tanık, uzman raporu) yatırılır. Toplam masraf 2026 itibarıyla birkaç bin lira düzeyindedir ve yıl başında yeniden değerleme oranıyla güncellenir. Avukatlık ücreti Türkiye Barolar Birliği asgari ücret tarifesinin altında olamaz ve dosyaya göre belirlenir; dava avukatsız da açılabilir, ancak sosyal inceleme raporuna itiraz, tanık sorgusu ve tedbir talepleri teknik bilgi gerektirir. Geliri yetersiz olanlar Bursa Barosu adli yardım bürosundan ücretsiz avukat talep edebilir.

Sosyal İnceleme (Pedagog) Raporu Ne İçerir?

Mahkeme, velayet uyuşmazlığında Aile Mahkemesi bünyesindeki psikolog, pedagog ve sosyal çalışmacıdan rapor ister. Uzmanlar her iki ebeveynin evini ziyaret eder; konutun uygunluğunu, çocuğun odasını, okul ve sağlık durumunu, ebeveynlerin çalışma düzenini ve çocuğun her iki ebeveyne bağlılığını değerlendirir; çocukla ayrı görüşür. Rapor, çocuğun yararına en uygun düzenlemeyi önerir. Rapora itiraz mümkündür; mahkeme gerekli görürse yeni bir heyetten ek rapor alır. Ev ziyaretine hazırlık, uzmanlarla açık iletişim ve diğer ebeveyn hakkında olumsuz söylem kullanmamak raporun seyrini etkiler.

Velayetin Değiştirilmesi İçin Kabul Edilen Sebepler

• Velayet sahibinin çocuğu fiilen üçüncü kişilere (büyükanne, bakıcı) bırakıp ilgilenmemesi,
• Çocuğun eğitim, sağlık ve beslenme ihtiyaçlarının karşılanmaması, ihmal veya kötü muamele,
• Kişisel ilişkinin sürekli engellenmesi, çocuğun diğer ebeveyne karşı yabancılaştırılması,
• Velayet sahibinin başka şehre ya da yurt dışına taşınmasıyla çocuğun düzeninin bozulması,
• Velayet sahibinin ağır hastalığı, bağımlılığı veya hürriyeti bağlayıcı ceza alması,
• İdrak çağındaki çocuğun ısrarlı ve gerekçeli isteği.

Velayet sahibinin yeniden evlenmesi tek başına sebep değildir; çocuğun yararı somut olarak zedelenmiş olmalıdır.

Bursa’da Velayet Davası: Yerel Notlar

Bursa merkezde velayet davaları Bursa Aile Mahkemelerinde görülür; ilçelerde (İnegöl, Gemlik, Mudanya, Karacabey, Mustafakemalpaşa, Orhangazi, İznik, Yenişehir) aile mahkemesi sıfatıyla asliye hukuk mahkemeleri bakar. Sosyal inceleme raporları Bursa Adliyesi uzman kadrosunca hazırlanır ve 2-4 ay sürer. Duruşmalar arası süre 2-4 aydır. Dosyanın nasıl planlanacağı ve tedbir talepleri için Bursa boşanma avukatı sayfamıza bakabilirsiniz.

Sıkça Sorulan Sorular