Pzt - Cmt 08:30-17:30
Bursa Avukat - Yüce Hukuk Bürosu
Bursa Avukat - Yüce Hukuk Bürosu
Miras Payı Hesaplama (2026) — Eş ve Çocukların Payı | Ücretsiz Araç
- ⚖️ Miras Payı Hesaplama Aracı (TMK 495–501)
- Miras Payı Nasıl Hesaplanır? Zümre Sistemi
- Miras Payı Hesaplama Formülü
- En Çok Sorulan Örnek: Eş ve İki Çocuğun Miras Payı
- Halefiyet: Vefat Etmiş Çocuğun Payı Ne Olur?
- Miras Payını Değiştiren 6 Durum
- Saklı Pay ile Yasal Miras Payı Aynı Şey Değildir
- Payınızı Hesapladıktan Sonra Ne Yapmalısınız?
- Sıkça Sorulan Sorular
- Yasal Dayanak
📋 Kısa Cevap
Türk hukukunda miras zümre (derece) sistemine göre paylaşılır. Sağ kalan eşin payı, birlikte mirasçı olduğu zümreye göre değişir: çocuklarla birlikteyse 1/4, anne-baba ile birlikteyse 1/2, büyükanne-büyükbaba ile birlikteyse 3/4, hiç kan hısımı yoksa mirasın tamamı.
En sık sorulan örnek — eş ve iki çocuk: eş 1/4 (%25), her çocuk 3/8 (%37,5) alır. Aşağıdaki hesaplayıcıya kendi durumunuzu girerek payları anında görebilirsiniz.
⚖️ Miras Payı Hesaplama Aracı (TMK 495–501)
Yasal Miras Payları
Miras Payı Nasıl Hesaplanır? Zümre Sistemi
Türk Medeni Kanunu, mirasçıları üç zümreye (dereceye) ayırır ve şu temel kuralı koyar: bir üst zümrede tek bir mirasçı bile varsa, alt zümreler mirastan hiçbir şey alamaz. Bu kural anlaşıldığında miras paylaşımının büyük kısmı çözülmüş olur.
| Zümre | Kimler | Sağ Kalan Eşin Payı | Zümrenin Payı |
|---|---|---|---|
| 1. Zümre | Çocuklar, torunlar (altsoy) | 1/4 | 3/4 |
| 2. Zümre | Anne, baba ve onların altsoyu (kardeşler, yeğenler) | 1/2 | 1/2 |
| 3. Zümre | Büyükanne, büyükbaba ve altsoyları (amca, dayı, hala, teyze) | 3/4 | 1/4 |
| Zümre yok | — | Tamamı (1/1) | — |
Sağ kalan eş hiçbir zümrenin içinde değildir; her zümreyle birlikte, ayrı bir sıfatla mirasçı olur (TMK m.499). Bu nedenle eşin payı “kaçıncı çocuk olduğuna” göre değil, hangi zümreyle birlikte mirasçı olduğuna göre belirlenir.
Miras Payı Hesaplama Formülü
Formül iki adımdan ibarettir:
- Önce eşin payı ayrılır. Zümreye göre 1/4, 1/2 veya 3/4.
- Kalan kısım, o zümre içinde paylaşılır. Altsoyda çocuklar arasında eşit; ikinci zümrede anne ve baba arasında eşit (biri ölmüşse payı kendi altsoyuna, yani kardeşlere geçer).
Yani: Mirasçının Payı = (1 − Eşin Payı) ÷ Zümredeki Kök Sayısı
En Çok Sorulan Örnek: Eş ve İki Çocuğun Miras Payı
| Mirasçı | Kesir | Yüzde | 6.000.000 TL’lik terekede |
|---|---|---|---|
| Sağ kalan eş | 1/4 | %25 | 1.500.000 TL |
| 1. çocuk | 3/8 | %37,5 | 2.250.000 TL |
| 2. çocuk | 3/8 | %37,5 | 2.250.000 TL |
Üç çocuk olsaydı her çocuk 3/4 ÷ 3 = 1/4 alırdı; dört çocukta 3/16, beş çocukta 3/20 olurdu. Eş yoksa çocuklar mirasın tamamını eşit paylaşır: iki çocukta 1/2 + 1/2.
Halefiyet: Vefat Etmiş Çocuğun Payı Ne Olur?
Mirasbırakandan önce ölmüş bir çocuğun payı kaybolmaz; kendi altsoyuna (torunlara) geçer. Buna kök esasına göre paylaşım (halefiyet) denir. Örneğin eş ve üç çocuklu bir ailede çocuklardan biri daha önce vefat etmiş ve geride iki çocuk (torun) bırakmışsa:
- Eş: 1/4
- Yaşayan iki çocuk: her biri 1/4 (3/4 ÷ 3)
- Vefat eden çocuğun payı olan 1/4, iki torun arasında ikiye bölünür: her torun 1/8
Hesaplayıcıda “çocuk sayısı” alanına vefat etmiş ama geride çocuk bırakmış olanları da dâhil edin; o kökün payını gördükten sonra kendi altsoyu arasında eşit bölmeniz yeterlidir.
Miras Payını Değiştiren 6 Durum
Yasal paylar bir başlangıç noktasıdır. Aşağıdaki hâllerde gerçek paylaşım hesaplayıcının verdiği sonuçtan farklı olur:
| Durum | Etkisi |
|---|---|
| Vasiyetname / miras sözleşmesi | Mirasbırakan, saklı payları ihlal etmemek kaydıyla tasarruf edebilir. Saklı pay ihlal edilmişse tenkis davası açılır. |
| Mirasın reddi | Reddeden kişi hiç mirasçı olmamış sayılır; payı kendi altsoyuna veya diğer mirasçılara geçer. Bkz. Reddi Miras. |
| Mirastan feragat sözleşmesi | Mirasbırakanla sağlığında yapılan sözleşmeyle mirasçılık sıfatından vazgeçilir; feragat eden ve kural olarak altsoyu mirasçı olmaz. |
| Mirasçılıktan çıkarma (ıskat) | Ağır suç veya aile yükümlülüklerinin ağır ihlali hâlinde vasiyetnameyle yapılır (TMK m.510). Çıkarılanın payı, kendi altsoyuna geçer. |
| Mal rejiminin tasfiyesi | Edinilmiş mallara katılma rejiminde sağ kalan eş, miras payından önce katılma alacağını alır. Bu, eşin fiilen elde ettiği değeri belirgin şekilde artırır. |
| Denkleştirme (iade) | Mirasbırakanın sağlığında bir altsoyuna yaptığı karşılıksız kazandırmalar, paylaşımda hesaba katılır (TMK m.669). Muvazaalı devirler için: Muvazaalı Tapu Devri. |
Saklı Pay ile Yasal Miras Payı Aynı Şey Değildir
Sık yapılan bir karıştırmadır. Yasal miras payı, mirasbırakan hiçbir tasarrufta bulunmamışsa alacağınız paydır. Saklı pay ise mirasbırakanın vasiyetle bile elinizden alamayacağı asgari çekirdektir ve yasal payın bir oranıdır:
| Mirasçı | Saklı Pay Oranı (TMK m.506) |
|---|---|
| Altsoy (çocuklar) | Yasal miras payının 1/2‘si |
| Anne ve babadan her biri | Yasal miras payının 1/4‘ü |
| Sağ kalan eş — altsoy veya anne-baba zümresiyle birlikteyse | Yasal miras payının tamamı |
| Sağ kalan eş — diğer hâllerde | Yasal miras payının 3/4‘ü |
Örneğin eş ve iki çocuklu bir ailede çocuğun yasal payı 3/8’dir; saklı payı ise bunun yarısı, yani 3/16‘dır. Ayrıntılı hesap ve örnekler için: Saklı Pay Nedir? Oranları ve Nasıl Hesaplanır?
Payınızı Hesapladıktan Sonra Ne Yapmalısınız?
- Veraset ilamı (mirasçılık belgesi) alın. Payları resmî olarak belgeleyen tek evraktır. Bkz. Veraset İlamı Nereden Alınır?
- Veraset ve intikal vergisi beyannamesi verin. Vefattan itibaren 4 ay içinde. 2026 istisna ve oranları: Veraset ve İntikal Vergisi 2026
- Tapu intikalini yaptırın. Masraf kalemleri: Miras Kalan Evin Tapu İntikal Masrafları 2026
- Anlaşamıyorsanız paylaşım davası açın. Mirasçılar uzlaşamazsa ortaklığın giderilmesi (izale-i şuyu) davası ile taşınmaz satılıp bedeli paylar oranında dağıtılır.
Sıkça Sorulan Sorular
Eşin miras payı ne kadar?
Birlikte mirasçı olduğu zümreye göre değişir: çocuklarla birlikte 1/4, anne-baba (ve kardeşler) ile birlikte 1/2, büyükanne-büyükbaba zümresiyle birlikte 3/4, hiç kan hısımı yoksa mirasın tamamı. Ayrıca edinilmiş mallara katılma rejimi varsa eş, miras paylaşımından önce katılma alacağını da alır.
Eş ve iki çocuğun miras payı nasıl bölünür?
Eş 1/4 (%25), her çocuk 3/8 (%37,5) alır. Hesap şöyledir: eşin 1/4’ü ayrıldıktan sonra kalan 3/4, iki çocuk arasında eşit bölünür — 3/4 ÷ 2 = 3/8. Terekenin değeri 6.000.000 TL ise eş 1.500.000 TL, her çocuk 2.250.000 TL alır.
Boşanmış eş mirasçı olur mu?
Hayır. Boşanma kararı kesinleştiği anda eşler arasındaki yasal mirasçılık sona erer. Boşanma davası devam ederken taraflardan biri ölür ve dava mirasçılar tarafından sürdürülüp kusur ispatlanırsa, sağ kalan eş yine mirasçı olamaz. Ayrılık (ayrı yaşama) kararı ise mirasçılığı sona erdirmez — resmî olarak boşanılmadıysa eş mirasçıdır.
Evlilik dışı doğan çocuk miras alabilir mi?
Evet. Soybağı tanıma veya babalık hükmüyle kurulmuşsa, evlilik dışı doğan çocuk evlilik içinde doğan çocuklarla tamamen eşit miras payına sahiptir. Aynı şekilde evlat edinilen kişi de evlatlık ilişkisi kurulduğu andan itibaren altsoy sıfatıyla mirasçıdır.
Üvey çocuk mirasçı olur mu?
Hayır. Üvey çocuk ile üvey ebeveyn arasında kan bağı veya evlatlık ilişkisi kurulmadıkça yasal mirasçılık doğmaz. Üvey çocuğa mal bırakılmak isteniyorsa vasiyetname düzenlenmelidir — ancak bu tasarruf, saklı paylı mirasçıların saklı payını ihlal edemez.
Kardeşler miras alabilir mi?
Yalnızca mirasbırakanın altsoyu (çocuğu/torunu) yoksa. Kardeşler ikinci zümrededir ve ancak vefat eden anne veya babanın halefi olarak mirasçı olurlar. Mirasbırakanın çocuğu varsa kardeşler mirastan hiçbir pay alamaz.
Miras payımı hesapladım, hemen alabilir miyim?
Hayır. Paylaşıma kadar mirasçılar tereke üzerinde elbirliği mülkiyeti altındadır; hiçbir mirasçı tek başına mal satamaz veya payını fiilen ayıramaz. Tüm mirasçılar anlaşırsa miras taksim sözleşmesiyle, anlaşamazsa ortaklığın giderilmesi davasıyla paylaşım yapılır.
Yasal Dayanak
- 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu — m.495–497 (zümreler), m.498 (evlatlık), m.499 (sağ kalan eşin payı), m.500 (evlilik dışı hısımlar), m.501 (Devlete geçiş), m.506 (saklı paylar), m.510 (mirasçılıktan çıkarma), m.669 vd. (denkleştirme)
⚖️ Bu konuda profesyonel destek mi arıyorsunuz? Bursa Miras Avukatı hizmetimizi inceleyebilir, ücretsiz ön görüşme talep edebilirsiniz.
İlgili Rehberler: