Uzaklaştırma Kararı Nasıl Alınır? Başvuru, Süre, İhlal ve İtiraz (2026)

Gece yarısı kapınız çalınıyor, telefonunuza üst üste tehdit mesajları düşüyor ya da aynı evi paylaştığınız kişinin bir sonraki öfke anından korkuyorsunuz. Böyle bir durumda insanın aklına gelen ilk soru şudur: “Bu kişiyi benden nasıl uzak tutabilirim?” Hukuktaki cevabı uzaklaştırma kararıdır. Bu yazıda uzaklaştırma kararının ne olduğunu, kimlerin isteyebileceğini, nereye ve nasıl başvurulacağını, kararın ne kadar sürdüğünü, ihlal edilirse ne olacağını, itirazın nasıl yapılacağını ve kararın boşanma, velayet ve nafaka süreçlerine etkisini 6284 sayılı Kanun ve Uygulama Yönetmeliği üzerinden anlatıyoruz. Hakkında uzaklaştırma kararı verilen kişi için de ayrı bir bölüm bulunuyor.

Uzaklaştırma Kararı Nedir?

“Uzaklaştırma kararı” kanundaki teknik bir terim değil, günlük dilde kullanılan bir ifadedir. Hukuki karşılığı, 6284 sayılı Kanun kapsamında şiddet uygulayan kişi hakkında verilen önleyici tedbir kararlarıdır. Bu tedbirlerin en bilinenleri, şiddet uygulayanın ortak evden derhâl uzaklaştırılması ve evin korunan kişiye bırakılması (m. 5/1-b) ile korunan kişiye, onun evine, okuluna ve işyerine yaklaşmasının yasaklanmasıdır (m. 5/1-c).

Kanun yalnız fiziksel şiddeti değil, cinsel, psikolojik, sözlü ve ekonomik şiddeti ve bunların tehdidini de kapsar (m. 2/1-d). Yani tokat atılmış olması şart değildir; ısrarlı tehdit, aşağılama, para ile baskı kurma veya takip de başvuru için yeterli olabilir.

6284 sayılı Kanun iki tür tedbir öngörür. Koruyucu tedbirler şiddet gören kişiyi, önleyici tedbirler ise şiddet uygulayanı hedef alır. Hâkim bu tedbirlerden birine, birkaçına veya benzer tedbirlere birlikte karar verebilir.

Kimler Uzaklaştırma Kararı İsteyebilir?

Kanun, şiddete uğrayan veya uğrama tehlikesi bulunan kadınları, çocukları, aile bireylerini ve tek taraflı ısrarlı takip mağdurlarını korur (m. 1). Bu nedenle:

• Evli olmanız şart değildir. Boşanmış eş, nişanlı, sevgili veya ayrıldığınız biri de kapsamdadır. Ev içi şiddet, taraflar aynı haneyi paylaşmasa da aile veya hane mensupları arasında yaşanan şiddeti kapsar (m. 2/1-b).
• Erkekler de başvurabilir. Kanun kadına yönelik şiddeti özel olarak düzenler, ancak aile bireylerini ve ısrarlı takip mağdurlarını cinsiyet ayrımı yapmadan korur.
• Çocuklar için anne, baba veya diğer ilgililer başvurabilir; hâkim ayrıca 5395 sayılı Çocuk Koruma Kanunundaki tedbirlere karar verebilir (m. 5/3).
• Herkes ihbar edebilir. Şiddete tanık olan komşu, akraba veya öğretmen durumu resmî makamlara bildirebilir; ihbarı alan kamu görevlisi gecikmeden harekete geçmek zorundadır (m. 7).

Kararı yalnız şiddet gören kişi değil, ilgili Bakanlığın il ve ilçe müdürlükleri, kolluk görevlileri ve Cumhuriyet savcısı da talep edebilir (m. 8/1).

Uzaklaştırma Kararı Nasıl Alınır? Nereye Başvurulur?

Kanunun ilkesi basittir: tedbir kararı en çabuk ve en kolay ulaşılabilecek yerden istenebilir (m. 8/1). Başvurabileceğiniz yerler şunlardır:

• Karakol veya jandarma: Acil durumlarda en hızlı yol budur. Gecikmesinde sakınca bulunan hâllerde kolluk amiri evden uzaklaştırma ve yaklaşma yasağı gibi tedbirleri o anda alabilir (m. 5/2).
• Cumhuriyet başsavcılığı: Adliyedeki savcılığa giderek şikâyetinizle birlikte tedbir talebinde bulunabilirsiniz.
• Aile mahkemesi: Adliyedeki aile mahkemesine sözlü ya da yazılı başvuru yapabilirsiniz.
• Valilik veya kaymakamlık: Barınma, geçici maddi yardım ve geçici koruma gibi koruyucu tedbirler mülkî amirden istenir (m. 3).

Başvuru için dilekçe yazma zorunluluğu yoktur; kolluk veya savcılık beyanınızı tutanağa geçirir. Harç ve masraf alınmaz (m. 20/1). Avukatla başvurmak zorunlu değildir; ancak aynı anda boşanma, velayet veya nafaka konuları da gündemdeyse sürecin baştan doğru kurulması için bir avukattan destek almak işinizi kolaylaştırır.

Kolluk amirinin acil hâlde aldığı önleyici tedbir, en geç ertesi iş günü hâkimin onayına sunulur; hâkim 24 saat içinde onaylamazsa tedbir kendiliğinden kalkar (m. 5/2). Kolluğun aldığı barınma ve geçici koruma tedbirleri için bu süre mülkî amir onayı bakımından 48 saattir (m. 3/2).

Başvuruda Neleri Anlatmalısınız?

1. Olayları tarih sırasıyla anlatın: Ne oldu, ne zaman ve nerede oldu, tehdit hangi sözlerle veya hangi kanaldan geldi?
2. Hangi tedbirleri istediğinizi söyleyin: Evden uzaklaştırma, yaklaşma yasağı, telefon ve sosyal medyadan rahatsız etmeme, silahın teslimi gibi.
3. Çocukları ayrıca belirtin: Çocuklara yaklaşma yasağı, kişisel ilişkinin sınırlanması veya refakatçi eşliğinde yapılması, tedbir nafakası talebiniz varsa söyleyin.
4. Adres gizliliği isteyin: Gerekirse kimlik ve adres bilgilerinizin tüm resmî kayıtlarda gizli tutulmasını talep edebilirsiniz (m. 8/6).
5. Eşyalarınızı unutmayın: Evden ayrılmanız gerekiyorsa kişisel eşya ve belgelerinizin kolluk eşliğinde teslimini isteyebilirsiniz (m. 8/7).
6. Elinizde ne varsa gösterin: Mesaj ekran görüntüleri, ses kayıtları, darp raporu, tanık isimleri. Delil şartı yoktur, ancak bu bilgiler tedbirin kapsamını belirlemeye yardımcı olur.

Uzaklaştırma Kararı İçin Delil Gerekir mi?

Hayır. Kanun açıkça, koruyucu tedbir kararı verilebilmesi için şiddetin uygulandığı konusunda delil veya belge aranmayacağını söyler; önleyici tedbir kararı da geciktirilmeden verilir ve kanunun amacını tehlikeye sokacak şekilde bekletilemez (m. 8/3). Uygulama Yönetmeliği de hâkimin koruyucu tedbirlere delil veya belge aranmaksızın karar verebileceğini tekrar eder (Yönetmelik m. 12/1).

Bunun nedeni, şiddetin çoğu zaman tanıksız ve ev içinde yaşanmasıdır; kanun önce korumayı, sonra incelemeyi esas alır. Yine de elinizdeki mesajları, raporları ve tanıkları anlatmak, hâkimin hangi tedbire ve hangi kapsamda karar vereceğini belirlemesini kolaylaştırır. Gerçeğe aykırı beyanın da sonuçları vardır: örneğin geçici maddi yardım alan kişinin gerçeğe aykırı beyanda bulunduğu tespit edilirse yapılan yardımlar ondan geri alınır (m. 17/3).

Uzaklaştırma Kararı Kaç Ay Sürer, Uzatılır mı?

Tedbir kararı ilk defasında en çok altı ay için verilir (m. 8/2). Hâkim daha kısa bir süre de belirleyebilir; süre kararda yazar. Şiddet veya şiddet tehlikesinin devam edeceği anlaşılırsa hâkim resen ya da korunan kişinin, il müdürlüğünün veya kolluğun talebiyle:

• tedbirin süresini uzatabilir,
• şeklini değiştirebilir (örneğin yaklaşma yasağına iletişim yasağı ekleyebilir),
• tedbirin aynen devamına ya da kaldırılmasına karar verebilir.

Süre dolmak üzereyken tehlike sürüyorsa, uzatma talebini süre bitmeden aile mahkemesine iletmek önemlidir. Tehlikenin ortadan kalktığı anlaşılırsa kararı veren merci tedbiri kaldırabilir; kaldırma kararı korunan kişiye de tebliğ edilir (Yönetmelik m. 30/4). Kararın taraflara tebliğ edilmemiş olması uygulanmasına engel değildir (m. 10/5).

Uzaklaştırma Kararı İhlal Edilirse Ne Olur?

Hakkında tedbir kararı verilen kişi karara aykırı davranırsa, örneğin eve gelirse, sizi arayıp mesaj atarsa veya işyerinizin önünde beklerse, zorlama hapsi uygulanır (m. 13). Kanundaki basamaklar şöyledir:

• İlk ihlal: İhlal edilen tedbirin niteliğine ve aykırılığın ağırlığına göre 3 ile 10 gün zorlama hapsi.
• Her tekrar: 15 ile 30 gün zorlama hapsi.
• Üst sınır: Zorlama hapsinin toplam süresi altı ayı geçemez.

İhlali gören kolluk tutanak tutar ve savcılığa gönderir; savcılık tutanağı ivedilikle aile mahkemesine iletir. Mahkeme ihlali tespit ederse başka bir işleme gerek kalmadan, duruşma yapmaksızın zorlama hapsine karar verebilir (Yönetmelik m. 38). Bunun için şiddet uygulayana, karara uymazsa zorlama hapsi uygulanacağı ihtarını içeren kararın tefhim veya tebliğ edilmiş olması gerekir (m. 8/5; Yönetmelik m. 38/3). İhlal anında kendinizi tehlikede hissediyorsanız beklemeden 112’yi arayın ya da KADES ile ihbarda bulunun.

Zorlama hapsi bir ceza değil, karara uyulmasını sağlamaya yönelik bir yaptırımdır. Kanun, ihlal eden kişinin eylemi ayrıca bir suç oluşturuyorsa (örneğin tehdit suçu ve cezası, kasten yaralama suçu veya kişiyi hürriyetinden yoksun kılma) zorlama hapsinin yine uygulanacağını belirtir; ceza soruşturması bundan bağımsız olarak ayrıca yürür (m. 6, m. 13/1).

Kolluk önleyici tedbirin uygulanıp uygulanmadığını karar süresince kontrol eder; bu kontrol korunan kişinin evinin haftada en az bir kez ziyaret edilmesi, komşulardan ve muhtardan bilgi alınması gibi yollarla yapılır (Yönetmelik m. 35/5). Hâkim, kararın uygulanmasında teknik araç ve yöntemlerin kullanılmasına da karar verebilir; bu yolla kişilerin sesi ve görüntüsü kaydedilemez (m. 12).

Uzaklaştırma Kararına İtiraz Nasıl Yapılır?

Hakkında karar verilen kişi de, talebi reddedilen korunan kişi de karara itiraz edebilir. İtiraz, kararın tefhim veya tebliğinden itibaren iki hafta içinde aile mahkemesine yapılır (m. 9/1). Dosya, kararı veren daireden sonraki numaralı aile mahkemesine, tek daire varsa asliye hukuk mahkemesine gönderilir (m. 9/2).

İtiraz merci kararını bir hafta içinde verir ve bu karar kesindir (m. 9/3). İtiraz kural olarak duruşma yapılmadan dosya üzerinden incelenir; hâkim gerekli görürse tarafları dinleyebilir (Yönetmelik m. 34/4). Mülkî amirin verdiği koruyucu tedbirlere de aynı iki haftalık sürede aile mahkemesine itiraz edilir (Yönetmelik m. 33). Boşanma davası gibi bir asıl davayla birlikte istenen tedbirlere karşı da esas davadan bağımsız olarak itiraz yolu açıktır (Yönetmelik m. 34/5).

İtirazda “olay hiç yaşanmadı” demek tek başına yetmeyebilir. Karşı tarafın iddialarını çürüten mesajlar, tanıklar, olay günü başka bir yerde bulunduğunuzu gösteren belgeler veya tedbirin kapsamının ölçüsüz olduğunu gösteren durumlar (örneğin çocuklarla kişisel ilişkinin tamamen kaldırılması) somut olarak anlatılmalıdır.

Uzaklaştırma Kararı Sabıkaya İşler mi?

Uzaklaştırma kararı, şiddeti önlemek için aile mahkemesinin verdiği bir tedbirdir; ceza mahkûmiyeti değildir. Karara aykırılık nedeniyle verilen zorlama hapsi kararları da Uygulama Yönetmeliğine göre tekerrüre esas olmaz, bunlara koşullu salıverilme hükümleri uygulanmaz ve adli sicil kayıtlarına işlenmez (Yönetmelik m. 38/7).

Ancak aynı olay ayrıca bir suç oluşturuyorsa (tehdit, yaralama, hakaret gibi) açılacak ceza davasının sonucu ayrı değerlendirilir; bir mahkûmiyet hükmü varsa adli sicil o hükme göre şekillenir. Tedbir kararları ve başvurular ilgili Bakanlığın il ve ilçe müdürlüklerine ve şiddet önleme ve izleme merkezlerine (ŞÖNİM) bildirilir, bu merkezler tedbir kararlarının sicilini tutar (m. 10, m. 15/1-a).

Uzaklaştırma Kararı Boşanma, Velayet ve Nafakayı Nasıl Etkiler?

Uzaklaştırma kararı kendi başına evliliği sona erdirmez; boşanma için ayrıca dava açılması gerekir. Ancak tedbir süreci, boşanma ile birlikte gündeme gelen pek çok konuyu da etkiler:

• Tedbir nafakası: Şiddet uygulayan ailenin geçimini sağlıyor veya katkıda bulunuyorsa ve daha önce nafakaya hükmedilmemişse, hâkim talep edilmese bile şiddet mağdurunun yaşam düzeyini gözeterek tedbir nafakasına karar verebilir (m. 5/4). Bu karar icra müdürlüğüne resen gönderilir; borçlunun SGK bağlantısı varsa nafaka maaşından kesilir (m. 18).
• Velayet ve çocukla görüşme: Hâkim, Türk Medeni Kanununa göre velayet, kayyım ve kişisel ilişki konularında da karar verebilir (m. 5/3). Daha önce verilmiş bir kişisel ilişki kararı varsa görüşmenin refakatçi eşliğinde yapılmasına, sınırlanmasına veya tamamen kaldırılmasına karar verilebilir (m. 5/1-ç).
• Ev ve aile konutu: Ortak konut korunan kişiye tahsis edilebilir (m. 5/1-b); şartları varsa tapu kütüğüne aile konutu şerhi konulmasına karar verilebilir (m. 4/1-c; TMK m. 194). Şerh, eşin rızası olmadan evin satılmasını veya üzerindeki hakların sınırlanmasını önlemeye yöneliktir.
• Boşanma sebebi ve tazminat: Hayata kast, pek kötü veya ağır derecede onur kırıcı davranış, Türk Medeni Kanununun 162. maddesinde özel bir boşanma sebebidir; dava hakkı öğrenmeden itibaren altı ay ve her hâlde beş yıl içinde kullanılmalıdır. Şiddet olayları ayrıca evlilik birliğinin temelinden sarsılması (TMK m. 166) ve kusur değerlendirmesi bakımından dikkate alınabilir; kusursuz veya daha az kusurlu eş maddi ve manevi tazminat isteyebilir (TMK m. 174).
• Boşanma davası sırasında: Dava açıldığında hâkim eşlerin barınması, geçimi ve çocukların bakımı için geçici önlemleri resen alır (TMK m. 169). 6284 tedbirleri ile bu geçici önlemler birlikte yürüyebilir.

Uygulama Yönetmeliği, tedbir kararlarının alınması ve uygulanması aşamasında şiddet mağduru ile şiddet uygulayan arasında uzlaşma veya arabuluculuk önerilemeyeceğini açıkça düzenler (Yönetmelik m. 35/3). Boşanma sürecinin adımları için boşanma davası nasıl açılır rehberimize, masraflar için boşanma davası ücreti ve ilk adımlar yazımıza, dilekçenin nasıl kurulacağı için çekişmeli boşanma dilekçesi örneği sayfamıza bakabilirsiniz. Velayet için velayet davası nasıl açılır, nafaka tutarı için nafaka hesaplama aracı ve ödenmeyen nafaka için nafaka ödenmezse ne olur yazıları da yol gösterir; ev ve birikimlerin paylaşımı boşanmada mal paylaşımı yazısında anlatılır.

Hakkında Uzaklaştırma Kararı Verilen Kişi Ne Yapmalı?

Karar size tebliğ edildiyse veya kolluk tarafından tutanakla bildirildiyse, önce kararın kapsamını dikkatle okuyun: hangi kişilere, hangi adreslere yaklaşamayacağınız, iletişim yasağı olup olmadığı ve sürenin ne zaman dolduğu kararda yazar. Şunlara dikkat edin:

• Karara uyun. Kararı haksız bulsanız bile itiraz sonuçlanana kadar karar geçerlidir; aykırılık zorlama hapsine yol açar. Barışma ya da “davet edildim” gerekçesi kararı kendiliğinden ortadan kaldırmaz; tedbiri kaldırma yetkisi kararı veren mercidedir.
• İki haftalık itiraz süresini kaçırmayın. İtirazınızı somut bilgi ve belgelerle aile mahkemesine yapın.
• Eşyalarınızı kolluk eşliğinde alın. Evden uzaklaştırıldıysanız kişisel eşya ve belgelerinizin teslimi kolluk marifetiyle sağlanır (m. 8/7); eve kendiniz gitmeyin.
• Çocuklarla görüşme hakkınızı yasal yoldan isteyin. Kişisel ilişki tamamen kaldırıldıysa ya da sınırlandıysa itiraz veya aile mahkemesine başvuru yoluyla düzenleme talep edebilirsiniz.
• Silah ruhsatınız varsa karardaki teslim yükümlülüğüne uyun (m. 5/1-g, ğ).

Sık Sorulan Sorular

Hukuki Dayanak ve Kaynaklar

Bu yazıdaki bilgiler 6284 sayılı Ailenin Korunması ve Kadına Karşı Şiddetin Önlenmesine Dair Kanun 1, 2, 3, 4, 5, 6, 7, 8, 9, 10, 12, 13, 15, 17, 18 ve 20. maddelerinden; 6284 Sayılı Kanuna İlişkin Uygulama Yönetmeliği (Resmî Gazete, 18.01.2013) 12, 30, 33, 34, 35 ve 38. maddelerinden; 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu 162, 166, 169, 174 ve 194. maddelerinden alınmıştır. Destek hatları için ALO 183, İçişleri Bakanlığı KADES sayfası ve 112 Acil Çağrı Merkezi kaynak alınmıştır. 6284 sayılı Kanun 20 Mart 2012’de yürürlüğe girmiştir; 2025 yılında yürürlüğe giren 7550 ve 7571 sayılı kanunlar bu Kanunda değişiklik yapmamıştır. Mevzuat 3 Kasım 2026 tarihinde kontrol edilmiştir.

Bu rehber genel bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır. Boşanma ve aile hukuku süreçleriniz için Bursa boşanma avukatı sayfamızı inceleyebilirsiniz.