- Nitelikli Dolandırıcılık Nedir, Basit Dolandırıcılıktan Farkı Ne?
- Nitelikli Dolandırıcılık Cezası Ne Kadar?
- Üç Kişiyle ya da Örgütle İşlenirse Ceza Ne Kadar Artar?
- IBAN (Hesap) Kiralamanın Cezası Ne? Hesabımı Kullandırdım, Ne Olur?
- Hesabını Verene 31 Temmuz 2026’da Hangi İndirim Geldi?
- İndirim Kimlere Uygulanmayabilir?
- Hesaba Birden Fazla Kişinin Parası Geldiyse Ne Olur?
- Daha Önce Ceza Alanlar Yeni İndirimden Yararlanır mı?
- Kandırılarak Hesabımı Verdim, Yine de Suç mu?
- Hesabım Askıya Alındı ya da Bloke Oldu, Ne Yapmalıyım?
- Bahis Sitesi İçin Hesap Kiralamak Farklı mı?
- Nitelikli Dolandırıcılık Davasına Hangi Mahkeme Bakar?
- Nitelikli Dolandırıcılıkta Uzlaştırma ya da Şikâyetten Vazgeçme Var mı?
- Zararı Ödersem Ceza Düşer mi? Etkin Pişmanlık Nasıl Uygulanır?
- Nitelikli Dolandırıcılık Cezası Paraya Çevrilir mi, Ertelenir mi, HAGB Olur mu?
- Nitelikli Dolandırıcılıkta Zamanaşımı Kaç Yıl?
- Nitelikli Dolandırıcılıktan İfadeye Çağrıldım, Nelere Dikkat Etmeliyim?
- Sık Sorulan Sorular
- Nitelikli dolandırıcılık cezası ne kadar?
- IBAN kiralama cezası ne kadar?
- IBAN kiralama cezası paraya çevrilir mi?
- IBAN kiralamada yeni yasa geçmiş dosyalara uygulanır mı?
- Ödeme kuruluşu ya da kripto hesabımı kullandırdım, aynı kurallar mı geçerli?
- Kandırılarak hesabımı verdim, ceza alır mıyım?
- Hesabım askıya alındı, ne kadar sürer?
- Nitelikli dolandırıcılık uzlaşmaya tabi mi, uzlaşma gelecek mi?
- Nitelikli dolandırıcılık şikâyete tabi mi?
- Nitelikli dolandırıcılıkta zamanaşımı kaç yıl?
📋 Kısa Cevap
Nitelikli dolandırıcılık cezası 3 yıldan 10 yıla kadar hapis ve adli para cezasıdır; internet, sosyal medya gibi bilişim sistemleri ya da banka hile aracı olarak kullanılırsa veya dolandırıcı kendini polis, banka görevlisi gibi tanıtırsa hapis cezasının alt sınırı 4 yıldır. Hesabını (IBAN) dolandırıcılara bilerek kiraya veren de ceza alır; katkısı yalnız hesabı vermekle sınırlıysa cezası yarı oranında indirilir.
Bankadan aradığını söyleyen bir ses, internette satılan ama hiç gönderilmeyen bir ürün ya da “hesabını birkaç günlüğüne kullandır, karşılığında para vereyim” teklifi… Dolandırıcılık soruşturmalarında yalnız dolandırıcının kendisi değil, banka hesabını, kartını ya da internet bankacılığı bilgilerini başkasına veren kişi de şüpheli olarak ifadeye çağrılabilir. 2025 ve 2026’da yapılan kanun değişiklikleriyle hem bu davalara bakan mahkeme hem de hesabını kullandıranların cezası değişti.
Bu yazı, nitelikli dolandırıcılıkla suçlanan ya da hesabı dolandırıcılıkta kullanıldığı için hakkında soruşturma yürütülen kişiler içindir. Dolandırıldıysanız ve paranızı geri almak istiyorsanız dolandırılan kişinin neler yapabileceğini anlattığımız rehbere bakın.
Aşağıda nitelikli dolandırıcılık cezasını, hesap (IBAN) kiralamaya 31 Temmuz 2026’da getirilen yarı indirimi ve hesabı askıya alınan kişinin neler yapabileceğini Türk Ceza Kanunu ile Ceza Muhakemesi Kanunu’nun bugünkü metnine göre anlatıyoruz. Davanın hangi mahkemede görüldüğü, zararı ödemenin cezaya etkisi, cezanın paraya çevrilip çevrilemeyeceği ve zamanaşımı da yazının konuları arasında.
Nitelikli Dolandırıcılık Nedir, Basit Dolandırıcılıktan Farkı Ne?
Dolandırıcılık, hileli davranışlarla bir kişiyi aldatıp onun ya da başkasının zararına kendine veya başkasına yarar sağlamaktır. Kanun bu temel hâle basit dolandırıcılık der; cezası 1 yıldan 5 yıla kadar hapis ve 5.000 güne kadar adli para cezasıdır (TCK 157).
Aynı suç kanunda tek tek sayılan yollardan biriyle ya da belirli kişiler tarafından işlenirse nitelikli dolandırıcılık olur ve ceza ağırlaşır (TCK 158). Bu hâllerden bazıları şunlardır:
- Bilişim sistemlerinin (internet, sosyal medya ve mesajlaşma uygulamaları gibi), banka ya da kredi kurumlarının araç olarak kullanılması,
- Kişinin kendini kamu görevlisi (polis, savcı, asker gibi) ya da banka, sigorta veya kredi kurumu çalışanı olarak tanıtması ya da bu kurumlarla ilişkili olduğunu söylemesi,
- Dini inanç ve duyguların istismar edilmesi,
- Kişinin içinde bulunduğu tehlikeli durumdan, zor şartlardan ya da algılama yeteneğinin zayıflığından yararlanılması,
- Kamu kurumlarının araç olarak kullanılması ya da suçun kamu kurumlarının zararına işlenmesi,
- Basın ve yayın araçlarının sağladığı kolaylıktan yararlanılması,
- Tacir, şirket yöneticisi ya da şirket adına hareket eden kişilerin ticari faaliyetleri sırasında veya kooperatif yöneticilerinin kooperatifin faaliyeti kapsamında işlenmesi,
- Serbest meslek sahibi kişilerin, mesleklerinden dolayı kendilerine duyulan güveni kötüye kullanması,
- Bankadan verilmemesi gereken bir kredi açtırmak ya da sigorta bedelini almak amacıyla işlenmesi.
İlk maddede aranan, hilenin bu araçlarla yapılmasıdır; örneğin sahte ilan, sahte internet sitesi ya da sahte ödeme dekontu. Mağdurun parayı banka hesabına göndermiş olması bu hâli tek başına oluşturmaz.
Örneğin telefonda kendini polis ya da savcı olarak tanıtıp “hesabınız suçta kullanılmış, paranızı güvenli hesaba aktarın” diyen kişinin eylemi, kanunda açıkça sayılan hâllerdendir. Nitelikli dolandırıcılık kural olarak şikâyete bağlı değildir: savcılık suçu öğrendiğinde kendiliğinden soruşturma yapar ve mağdurun şikâyetinden vazgeçmesi soruşturmayı ya da davayı sona erdirmez. Suçun bazı yakın akrabaların zararına işlendiği durumlar bunun istisnasıdır (TCK 167); bunu aşağıda uzlaştırma bölümünde anlatıyoruz.
Nitelikli Dolandırıcılık Cezası Ne Kadar?
Aşağıdaki aralıklar, Türk Ceza Kanunu’nun 28 Ekim 2026’daki metnine göredir. Hâkim temel cezayı bu aralık içinde belirler; ardından varsa artırım ve indirimleri uygular. Nitelikli dolandırıcılıkta hapis ve adli para cezası birlikte verilir; biri diğerinin yerine geçmez.
| Durum | Hapis cezası | Adli para cezası |
|---|---|---|
| Basit dolandırıcılık | 1-5 yıl | 5.000 güne kadar |
| Nitelikli dolandırıcılık (genel) | 3-10 yıl | 5.000 güne kadar |
| Bilişim sistemi, banka ya da kredi kurumu hile aracı olarak kullanılarak; kendini kamu görevlisi ya da banka, sigorta, kredi kurumu çalışanı olarak tanıtarak; kamu kurumlarının zararına; kredi açtırmak ya da sigorta bedelini almak amacıyla | 4-10 yıl | Suçtan elde edilen yararın 2 katından az olamaz |
| Üç veya daha fazla kişiyle birlikte işlenirse | Ceza yarı oranında artırılır | |
| Suç örgütünün faaliyeti çerçevesinde işlenirse | Ceza bir kat artırılır | |
| Katkı yalnız hesap, kart ya da hesap bilgilerini vermekle sınırlıysa (31 Temmuz 2026’dan beri) | Ceza yarı oranında indirilir | |

Adli para cezasında bir gün, kişinin ekonomik ve şahsi durumuna göre 100 TL ile 500 TL arasında hesaplanır (TCK 52/2). Kasten işlenen bir suçtan hapis cezası alan kişi, cezasının infazı tamamlanana kadar kamu görevi üstlenme, velayet ve vesayet, dernek ve şirket yöneticiliği gibi bazı hakları da kullanamaz (TCK 53).
Üç Kişiyle ya da Örgütle İşlenirse Ceza Ne Kadar Artar?
Basit ya da nitelikli dolandırıcılık üç veya daha fazla kişi tarafından birlikte işlenirse verilecek ceza yarı oranında, suç işlemek için kurulmuş bir örgütün faaliyeti çerçevesinde işlenirse bir kat artırılır (TCK 158/3). Artırım hâkimin belirlediği cezanın üzerine eklenir; alt ve üst sınırlara uygulandığında aralıklar şöyle olur:
| Artırım | Genel nitelikli hâl (3-10 yıl) | Alt sınırı 4 yıl olan hâller (4-10 yıl) |
|---|---|---|
| Üç veya daha fazla kişiyle (yarı oranında) | 4 yıl 6 ay – 15 yıl | 6 yıl – 15 yıl |
| Örgüt faaliyeti çerçevesinde (bir kat) | 6 yıl – 20 yıl | 8 yıl – 20 yıl |
Hesabını veren kişi de suça katılanlardan sayıldığı için, dosyada üç veya daha fazla kişinin birlikte hareket ettiği kabul edilirse bu artırım onun cezasına da yansıyabilir.
IBAN (Hesap) Kiralamanın Cezası Ne? Hesabımı Kullandırdım, Ne Olur?
“IBAN kiralama” ya da “hesap kiralama”, kişinin banka hesabını, banka kartını, internet bankacılığı şifresini veya telefonuna gelen onay kodlarını bir ücret ya da başka bir yarar karşılığında başkasına kullandırmasıdır. Dolandırıcılar mağdurlardan aldıkları parayı bu hesaplara yatırtır ve hızla başka hesaplara aktarır; para izlendiğinde ilk ulaşılan kişi hesap sahibi olur.
Hesap sahibi, dolandırıcılık suçuna katılan kişi olarak yargılanır. Mahkeme onu suçu birlikte işleyen kişi (müşterek fail) sayarsa dolandırıcıyla aynı aralıktan, suça yardım eden sayarsa yarısı indirilmiş cezayla cezalandırır (TCK 37 ve 39).
Paranın yalnızca banka hesabına gönderilmesi, alt sınırı 4 yıl olan nitelikli hâli tek başına oluşturmaz; alt sınırın 4 yıl olması dolandırıcılığın nasıl yapıldığına bağlıdır. Dolandırıcı kendini banka görevlisi ya da polis gibi tanıttıysa veya hileyi sahte ilan, sahte internet sitesi gibi internet ya da banka sistemleri üzerinden kurduysa alt sınır 4 yıldır. Kanunda sayılan diğer nitelikli hâllerden biri varsa ceza, o hâle göre 3-10 ya da 4-10 yıl arasındadır; hiçbiri yoksa eylem basit dolandırıcılık (1-5 yıl) sayılabilir. Alt sınırı 4 yıl olan hâllerde hesabını kullandıranlar bu nedenle ağır cezalarla karşı karşıya kalabiliyordu.
Hesabını Verene 31 Temmuz 2026’da Hangi İndirim Geldi?
16 Temmuz 2026 tarihli 7589 sayılı Kanun, Türk Ceza Kanunu’nun 158. maddesine yeni bir fıkra ekledi; hüküm Resmî Gazete’de yayımlandığı 31 Temmuz 2026‘da yürürlüğe girdi. Buna göre dolandırıcılık suçuna katılan kişinin katkısı, kendisine ya da başkasına haksız bir yarar sağlamak amacıyla;
- kendisine ya da başkasına ait banka kartı, kredi kartı gibi ödeme araçlarını veya
- banka, aracı kurum, ödeme hizmeti sağlayıcısı ya da kripto varlık hizmet sağlayıcısı nezdindeki hesabın kullanılmasını sağlayan zorunlu bilgileri ya da araçları (internet bankacılığı şifresi, onay kodu gibi)
başkasına vermekle sınırlı kalmışsa, verilecek ceza yarı oranında indirilir (TCK 158/4).
Örneğin dolandırıcının kendini banka görevlisi olarak tanıttığı bir olayda hâkim temel cezayı 4 yıl olarak belirlerse, katkısı hesabını vermekle sınırlı kalan kişinin cezası bu indirimle 2 yıla iner. Aralığın tamamına uygulandığında 4-10 yıllık aralık fiilen 2-5 yıla, 3-10 yıllık genel aralık 1 yıl 6 ay – 5 yıla düşer. Kanun yalnız bankaları değil, ödeme hizmeti sağlayıcılarını ve kripto varlık hizmet sağlayıcılarını da saydığı için bu kuruluşlardaki hesaplar da kapsamdadır.
İndirim Kimlere Uygulanmayabilir?
İndirimin şartı, katkının hesabı ya da kartı vermekle sınırlı kalmasıdır. Kanunun metnine göre hesabına gelen parayı bankadan ya da ATM’den çekip dolandırıcıya teslim eden, parayı başka hesaplara aktaran, mağdurla konuşan veya başkalarını hesap vermeye yönlendiren kişide bu şartın gerçekleşmediği kabul edilebilir; bu durumda yarı indirim uygulanmayabilir. Hüküm yeni olduğu için yargı uygulamasının nasıl şekilleneceği de zamanla netleşecek.
İndirim için kişinin hesabı, kendisine ya da başkasına haksız bir yarar sağlamak amacıyla vermiş olması da aranır; hesabını para karşılığında kiraya veren de, dolandırıcının para toplamasına bilerek yardım eden de bu kapsamdadır. Hesabının dolandırıcılıkta kullanılacağını hiç bilmeden kandırılan kişinin durumu ise farklıdır; aşağıda ayrıca anlatıyoruz.
Hesaba gelen parayı çekip başka hesaplara aktarmak, ayrıca suçtan kaynaklanan malvarlığı değerlerini aklama suçundan (3-7 yıl hapis) soruşturma yapılmasına da yol açabilir (TCK 282).
Hesaba Birden Fazla Kişinin Parası Geldiyse Ne Olur?
Kanun iki durumda tek ceza verilmesini öngörür ve buna zincirleme suç der: aynı suç işleme kararıyla aynı kişiye karşı farklı zamanlarda aynı suçun birden fazla işlenmesi ya da aynı suçun birden fazla kişiye karşı tek bir fiille işlenmesi. Bu durumlarda tek ceza verilir ve bu ceza dörtte birden dörtte üçe kadar artırılır (TCK 43/1 ve 43/2). Farklı mağdurlar ayrı ayrı aldatılmışsa her mağdur için ayrı bir suç oluşabilir ve her biri için ayrı ceza verilebilir. Hangisinin uygulanacağı, mağdurların nasıl aldatıldığına ve olayın özelliklerine göre belirlenir.
Daha Önce Ceza Alanlar Yeni İndirimden Yararlanır mı?
Suçun işlendiği zamanki kanun ile sonradan yürürlüğe giren kanun farklıysa, failin lehine olan kanun uygulanır (TCK 7/2). 7589 sayılı Kanun bunun için ayrıca iki geçiş kuralı getirdi:
- 31 Temmuz 2026’dan önce hüküm verilmiş, dosyası istinaf ya da temyiz incelemesinde (yani üst mahkemede) olan ve yeni indirimin uygulanacağı sanıklar hakkında bölge adliye mahkemesi bozma kararı verir ve dosyayı ilk derece mahkemesine gönderir; Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığındaki dosyalar da ilk derece mahkemesine gönderilir.
- Dosyası infaz aşamasında olan, hakkında etkin pişmanlık indirimi uygulanmamış ve yeni indirimin uygulanacağı hükümlüler, mahkemenin ihtarından itibaren 6 ay içinde mağdurun zararını tamamen giderirse cezalarının yarısına kadarı indirilebilir (TCK 168/2). Bu süre içinde cezanın infazı ertelenmez ya da durdurulmaz.
Temsili Örnek
Gürsu’da yaşayan 21 yaşındaki Kerem, sosyal medyada tanıştığı birine 5.000 TL karşılığında banka kartını ve internet bankacılığı şifresini verir. Kendini banka görevlisi olarak tanıtan biri tarafından aranan bir mağdur, birkaç gün sonra Kerem’in hesabına 60.000 TL gönderir ve para aynı gün başka hesaplara aktarılır. Kerem parayı kendisi çekmemiş, mağdurla hiç konuşmamıştır. Savcılık Kerem hakkında nitelikli dolandırıcılıktan dava açar. Hapis cezasının alt sınırı 4 yıldır, çünkü dolandırıcı kendini banka görevlisi olarak tanıtmıştır; bunun nedeni paranın bankaya gönderilmesi değildir. Mahkeme Kerem’in katkısının yalnız kartını ve şifresini vermekten ibaret olduğunu kabul ederse, temel ceza 4 yıl belirlendiğinde ceza yarı oranında indirilerek 2 yıla iner. Kerem iddianame kabul edilmeden önce mağdurun 60.000 TL’lik zararının tamamını gidermiş olsaydı, bu ceza ayrıca etkin pişmanlık nedeniyle üçte ikisine kadar indirilebilirdi; yalnız aldığı 5.000 TL’yi ödemesi ise mağdur buna rıza göstermedikçe yetmez (TCK 168/4).
Kandırılarak Hesabımı Verdim, Yine de Suç mu?
Dolandırıcılık ancak kasten işlenebilen bir suçtur. Kast, suçun kanundaki unsurlarını bilerek ve isteyerek gerçekleştirmektir (TCK 21). Hesabının dolandırıcılıkta kullanılacağını bilmeyen kişi, hesabı kullanılmış olsa bile bu suçtan cezalandırılamaz. Ancak bunun delillerle ortaya konması gerekir: savcılık ve mahkeme; hesabın kime, neden ve hangi karşılıkla verildiğine, yazışmalara, hesaba gelen paranın ne yapıldığına ve kişinin durumu fark edince ne yaptığına bakar.
Sahte iş ilanı, kredi çıkarma vaadi, kargo ya da çekiliş bahanesiyle hesap ve kart bilgisi istenen kişiler, kendileri de dolandırılmış olabilir. Böyle bir durumdaysanız:
- Hesabınızın kullanıldığını ya da kandırıldığınızı fark ettiğiniz anda bankanızı arayın, kartınızı ve internet bankacılığınızı kapattırın.
- Savcılığa ya da kolluğa giderek durumu kendiniz bildirin; bu, iyi niyetinizi gösteren bir adım olabilir.
- Size ulaşan kişiyle yazışmalarınızı, ilanın ekran görüntülerini, arama kayıtlarını ve hesap dökümünü silmeden saklayın.
- Hesabınıza gelen parayı çekmeyin, harcamayın, başka hesaba aktarmayın.
Savcılık, toplanan delillere göre suçun işlendiğine dair yeterli şüphe oluşmadığı kanaatine varırsa kovuşturmaya yer olmadığına karar verir; bu karara halk arasında “takipsizlik” denir (CMK 172).
Temsili Örnek
Yıldırım’da oturan üniversite öğrencisi Elif, internette gördüğü “evden ek iş” ilanına başvurur. Kendisinden “maaş ödemesi için” banka bilgileri ve telefonuna gelen onay kodu istenir; Elif bunları verir. Bir hafta sonra hesabının dolandırıcılıkta kullanıldığı gerekçesiyle ifadeye çağrılır. Elif; ilan sayfasının ekran görüntülerini, yazışmalarını ve durumu fark eder etmez hesabını bankaya kapattırdığını gösteren kayıtları ifadesine ekler; hesabına gelen paraya dokunmamıştır. Savcılık bu delillere bakarak Elif’in hesabının suçta kullanılacağını bilmediği kanaatine varırsa kovuşturmaya yer olmadığına karar verebilir; aksi kanaate varırsa dava açılır ve kastın bulunup bulunmadığı mahkemede tartışılır.
Hesabım Askıya Alındı ya da Bloke Oldu, Ne Yapmalıyım?
25 Aralık 2025’ten beri bankalar, ödeme hizmeti sağlayıcıları ve kripto varlık hizmet sağlayıcıları; bilişim sistemleri, banka ya da kredi kurumları araç olarak kullanılarak veya kendini kamu görevlisi ya da banka, sigorta, kredi kurumu çalışanı olarak tanıtarak işlenen nitelikli dolandırıcılık, bilişim sistemleri kullanılarak işlenen hırsızlık ya da banka veya kredi kartlarının kötüye kullanılması şüphesi bulunan işlemlerde kullanılan hesabı 48 saate kadar askıya alabilir (CMK 128/A).
- Askıya alma, hesap hareketleriyle birlikte derhal Cumhuriyet başsavcılığına ve ayrıca hesap sahibine bildirilir.
- Hesap sahibi, askının kaldırılması için Cumhuriyet başsavcılığına başvurabilir; savcı bu başvuru hakkında 24 saat içinde karar verir.
- Hesaptaki suça konu paraya askı süresi içinde hâkim kararıyla ya da gecikmesinde sakınca varsa savcının yazılı emriyle el konulabilir. Hâkim kararı olmadan yapılan el koyma 24 saat içinde hâkimin onayına sunulur; hâkim 48 saat içinde karar vermezse el koyma kendiliğinden kalkar.
- El konulan paranın mağdura ait olduğu anlaşılırsa, soruşturma ya da kovuşturma sürerken ona iade edilir.
Hesabınız askıya alındıysa önce bankanızdan hangi işlem nedeniyle ve hangi başsavcılığa bildirim yapıldığını öğrenin. Hesaptaki paranın maaş, kira geliri gibi suçla ilgisi olmayan bir kaynaktan geldiğini gösteren belgelerle başsavcılığa yazılı başvuru yapabilirsiniz; dilekçenin genel yapısı için dilekçe örneklerimize bakabilirsiniz. Hesabınıza tanımadığınız birinden para geldiyse bu parayı kullanmayın ve başka hesaba aktarmayın.
Bahis Sitesi İçin Hesap Kiralamak Farklı mı?
Hesabın yasa dışı bahis sitelerine para yatırılıp çekilmesi için kullandırılması, dolandırıcılıktan ayrı bir suçu gündeme getirir. 7258 sayılı Kanuna göre spor müsabakalarına dayalı bahis ya da şans oyunlarıyla bağlantılı olarak para nakline aracılık eden kişi 3 yıldan 5 yıla kadar hapis ve 5.000 güne kadar adli para cezasıyla cezalandırılır (7258 sayılı Kanun m. 5/1-c). Bahis için hesabını kullandıran kişinin eylemi bu kapsamda değerlendirilebilir.
Dolandırıcılıkta hesabını vermekle sınırlı katkıya getirilen yarı indirim ise metnine göre yalnız dolandırıcılık suçlarına katılma için öngörülmüştür.
Nitelikli Dolandırıcılık Davasına Hangi Mahkeme Bakar?
Nitelikli dolandırıcılık davaları 25 Aralık 2025’e kadar ağır ceza mahkemesinde görülüyordu. 24 Aralık 2025 tarihli 7571 sayılı Kanunla nitelikli dolandırıcılık, ağır ceza mahkemesinin görevine giren suçlar listesinden çıkarıldı; değişiklik Resmî Gazete’de yayımlandığı 25 Aralık 2025‘te yürürlüğe girdi. Bu tarihten sonra açılan davalar kural olarak asliye ceza mahkemesinde görülür (5235 sayılı Kanun m. 11 ve 12).
25 Aralık 2025’te ağır ceza mahkemesinde görülmekte olan davalar ile istinaf ya da temyiz aşamasındaki dosyalar için görevsizlik ya da bozma kararı verilmez; bu dosyalar kesinleşinceye kadar eski kurala göre görülmeye devam eder (5235 sayılı Kanun geçici m. 7).
Mahkemenin görevi belirlenirken suçun kanundaki cezasının üst sınırına bakılır; ağırlaştırıcı ya da hafifletici nedenler hesaba katılmaz (5235 sayılı Kanun m. 14). Suç üç veya daha fazla kişiyle ya da örgüt faaliyeti çerçevesinde işlendiğinde artırımla üst sınır 10 yılı aştığı için, bu dosyaların asliye cezada mı ağır cezada mı görüleceği konusunda yargı uygulaması henüz netleşmedi. Dosyada ağır ceza mahkemesinin görevine giren bağlantılı başka bir suç varsa davalar birleştirilerek ağır ceza mahkemesinde görülebilir (CMK 8-10).
Nitelikli Dolandırıcılıkta Uzlaştırma ya da Şikâyetten Vazgeçme Var mı?
Kural olarak hayır. Uzlaştırma kapsamındaki suçlar Ceza Muhakemesi Kanunu’nda tek tek sayılmıştır; bu listede dolandırıcılıktan yalnız basit dolandırıcılık yer alır, nitelikli dolandırıcılık yer almaz (CMK 253/1). 28 Ekim 2026 itibarıyla bu kuralı değiştiren ve yürürlüğe girmiş bir kanun yoktur. “Nitelikli dolandırıcılığa uzlaşma geldi” türünden haberlere değil, Resmî Gazete’de yayımlanmış kanun metnine bakmak gerekir.
Bunun bir istisnası vardır. Suç; ayrılık kararı verilmiş eşin, aynı evde yaşamayan kardeşin ya da aynı evde birlikte yaşanan amca, dayı, hala, teyze, yeğen veya ikinci derece kayın hısımlarının zararına işlenmişse soruşturma şikâyete bağlıdır ve ceza yarı oranında indirilir (TCK 167/2). Şikâyete bağlı suçlarda uzlaştırma yoluna gidildiği için bu durumda uzlaştırma girişiminde bulunulur (CMK 253/1-a). Suç; ayrılık kararı verilmemiş eşin, anne, baba, çocuk, torun gibi üstsoy ya da altsoyun, kayınvalide, kayınpeder, gelin, damat gibi aynı derecedeki kayın hısımlarının, evlat edinenin ya da evlatlığın veya aynı evde yaşanan kardeşin zararına işlenmişse ilgili akrabaya ceza verilmez (TCK 167/1).
Bu istisnalar dışında suç şikâyete bağlı olmadığından mağdurun şikâyetinden vazgeçmesi davayı düşürmez. Bununla birlikte mağdurun zararının giderilmesi; etkin pişmanlık indirimi, hükmün açıklanmasının geri bırakılması ve cezanın belirlenmesi bakımından önem taşır.
Zararı Ödersem Ceza Düşer mi? Etkin Pişmanlık Nasıl Uygulanır?
Ceza tamamen ortadan kalkmaz ama önemli ölçüde azalabilir. Dolandırıcılıkta fail, suça azmettiren ya da yardım eden kişi bizzat pişmanlık göstererek mağdurun zararını aynen geri vererek ya da tazmin ederek tamamen giderirse etkin pişmanlık indirimi uygulanır (TCK 168):
- Kovuşturma başlamadan, yani iddianame mahkemece kabul edilmeden önce: cezanın üçte ikisine kadarı indirilir.
- Kovuşturma başladıktan sonra ama hüküm verilmeden önce: cezanın yarısına kadarı indirilir.
- Zararın yalnız bir kısmı giderilmişse indirim yapılabilmesi için mağdurun buna rıza göstermesi gerekir.
Hesabını kullandıran kişi açısından da kural aynıdır: indirim için yalnız kendi aldığı kira bedelini değil, mağdurun uğradığı zararın tamamını gidermesi gerekir; yalnız kira bedelini ödemek, mağdur buna rıza göstermedikçe indirime yol açmaz (TCK 168/4). Zararın giderilmesi aynı zamanda hükmün açıklanmasının geri bırakılmasının da şartıdır; bunun taksitle de yapılabileceğini aşağıda anlatıyoruz.
Nitelikli Dolandırıcılık Cezası Paraya Çevrilir mi, Ertelenir mi, HAGB Olur mu?
Hapis cezası ancak 1 yıl veya daha az ise adli para cezasına ya da diğer seçenek yaptırımlara çevrilebilir (TCK 49/2 ve 50). Nitelikli dolandırıcılıkta alt sınır 3 ya da 4 yıl olduğundan çevirme, ancak hesabını vermekle sınırlı katkı, etkin pişmanlık ve takdiri indirim gibi indirimlerle ceza 1 yıla veya altına inerse tartışılabilir. Takdiri indirim, hâkimin sanığın geçmişi, suçtan sonraki ve yargılama sırasındaki davranışları gibi nedenlerle cezayı altıda birine kadar indirmesidir (TCK 62).
Verilen hapis cezası 2 yıl veya daha az ise:
- Erteleme: Daha önce kasıtlı bir suçtan 3 aydan fazla hapis cezasıyla mahkûm olmamış ve yeniden suç işlemeyeceği kanaatine varılan kişinin cezası ertelenebilir; mahkeme ertelemeyi zararın giderilmesi şartına bağlayabilir. Suç tarihinde 18 yaşını doldurmamış ya da 65 yaşını bitirmiş kişilerde erteleme sınırı 3 yıldır (TCK 51).
- Hükmün açıklanmasının geri bırakılması (HAGB): Mahkeme cezayı belirler ama hükmü açıklamaz; kişi 5 yıllık denetim süresini kasten yeni bir suç işlemeden ve yükümlülüklerine uyarak geçirirse dava düşer. Güncel metne göre HAGB için kişinin daha önce kasıtlı bir suçtan mahkûm olmamış olması, mahkemenin yeniden suç işlemeyeceği kanaatine varması ve mağdurun zararının tamamen giderilmesi gerekir. Zararı hemen ödeyemeyen kişi hakkında, zararı denetim süresi boyunca aylık taksitlerle tamamen ödemesi şartıyla da HAGB kararı verilebilir (CMK 231/9). Ayrıntılar için HAGB rehberimize bakabilirsiniz.
Cezanın ne kadarının cezaevinde, ne kadarının denetimli serbestlikte geçeceğini yatar ve infaz hesaplama aracımızla yaklaşık olarak görebilirsiniz.
Nitelikli Dolandırıcılıkta Zamanaşımı Kaç Yıl?
Dava zamanaşımı, suçun kanundaki cezasının üst sınırına göre belirlenir. Nitelikli dolandırıcılıkta üst sınır 10 yıl olduğundan dava zamanaşımı kural olarak 15 yıldır; basit dolandırıcılıkta üst sınır 5 yıl olduğundan 8 yıldır (TCK 66/1). Süre hesaplanırken dosyadaki delillere göre suçun daha ağır cezayı gerektiren nitelikli hâlleri de dikkate alınır (TCK 66/3). Bu nedenle suç örgüt faaliyeti çerçevesinde işlendiyse, üst sınır bir kat artırımla 20 yıla çıktığı için dava zamanaşımı 20 yıl olarak hesaplanabilir.
Süre suçun işlendiği günden işlemeye başlar. Şüphelinin savcı huzurunda ifadesinin alınması, tutuklama kararı, iddianame düzenlenmesi ya da mahkûmiyet kararı zamanaşımını keser ve süre yeniden başlar; ancak kesilmelerle süre, kanundaki sürenin en fazla yarısı kadar uzayabilir (TCK 67). Yani nitelikli dolandırıcılıkta dava zamanaşımı kesilmelerle birlikte en fazla 22 yıl 6 aya, örgüt faaliyeti çerçevesinde işlendiyse 30 yıla ulaşabilir.
Nitelikli Dolandırıcılıktan İfadeye Çağrıldım, Nelere Dikkat Etmeliyim?
İfade, soruşturmanın en önemli aşamalarından biridir; burada söylenenler dosyanın sonraki her aşamasında karşınıza çıkar. Şu haklarınız vardır (CMK 147):
- Bir avukatın (müdafi) yardımından yararlanma; avukat tutacak durumda olmadığınızı söylerseniz isteminiz üzerine size bir avukat görevlendirilir (CMK 150/1). Suçlama alt sınırı 5 yıldan fazla hapis cezası gerektiriyorsa istemeniz aranmadan avukat görevlendirilir (CMK 150/3); örneğin örgüt faaliyeti çerçevesinde işlenen nitelikli dolandırıcılıkta alt sınır 6 ya da 8 yıl, alt sınırı 4 yıl olan bir hâlin üç veya daha fazla kişiyle işlenmesinde 6 yıldır.
- Susma hakkı: hakkınızdaki suçlamaya karşı açıklama yapmak zorunda değilsiniz.
- Lehinize olan delillerin toplanmasını isteme.
İfadeye giderken hesabınızı neden, kime ve hangi karşılıkla verdiğinizi gösteren yazışmaları, ilanları, hesap dökümlerini ve fark ettiğinizde bankaya ya da savcılığa yaptığınız başvuruları yanınızda bulundurun. Telefonda kendini polis ya da savcı olarak tanıtıp ifade için para ya da hesap bilgisi isteyenlere itibar etmeyin; resmî makamlar ifade için para istemez.
Gözaltına alınma ihtimali varsa haklarınızı gözaltı, tutuklama ve adli kontrol rehberimizde, ifade sürecinin ayrıntılarını ifadeye çağrıldım ne yapmalıyım yazımızda bulabilirsiniz. İfadeden önce bir Bursa ceza avukatı ile görüşmek, ne söyleyeceğinizi ve hangi belgeleri sunacağınızı planlamanıza yardımcı olur.
Sık Sorulan Sorular
Nitelikli dolandırıcılık cezası ne kadar?
3 yıldan 10 yıla kadar hapis ve 5.000 güne kadar adli para cezasıdır; ikisi birlikte verilir. Bilişim sistemleri, banka ya da kredi kurumları hile aracı olarak kullanılırsa (paranın yalnızca bankaya yatırılması yetmez), kişi kendini kamu görevlisi ya da banka çalışanı gibi tanıtırsa, suç kamu kurumlarının zararına ya da kredi veya sigorta bedeli almak için işlenirse hapis cezasının alt sınırı 4 yıl olur ve adli para cezası suçtan elde edilen yararın 2 katından az olamaz. Üç veya daha fazla kişiyle işlenirse ceza yarı oranında, örgüt faaliyeti çerçevesinde işlenirse bir kat artırılır.
IBAN kiralama cezası ne kadar?
Hesabını dolandırıcılara bilerek kullandıran kişi, dolandırıcılık suçuna katılan kişi olarak yargılanır ve dolandırıcılığın nasıl yapıldığına göre cezalandırılır. 31 Temmuz 2026’dan beri katkısı, haksız bir yarar amacıyla hesabını, kartını ya da hesabı kullanmaya yarayan bilgileri vermekle sınırlı kalan kişinin cezası yarı oranında indirilir; örneğin dolandırıcı kendini banka görevlisi gibi tanıttıysa 4-10 yıllık aralık fiilen 2-5 yıla, genel nitelikli hâlde 3-10 yıllık aralık 1 yıl 6 ay – 5 yıla iner. Hesap yasa dışı bahis için kullandırıldıysa 7258 sayılı Kanundaki para nakline aracılık suçu (3-5 yıl hapis) gündeme gelebilir.
IBAN kiralama cezası paraya çevrilir mi?
Hapis cezası ancak 1 yıl veya daha az ise adli para cezasına çevrilebilir. Hesabını vermekle sınırlı katkıdaki yarı indirimden sonra alt sınır genel nitelikli hâlde 1 yıl 6 ay, alt sınırı 4 yıl olan hâllerde 2 yıldır; bu nedenle çevirme ancak etkin pişmanlık gibi başka indirimler de uygulanıp ceza 1 yıla veya altına inerse tartışılabilir; takdiri indirim tek başına bu alt sınırları 1 yıla indirmez. 2 yıl veya daha az cezalarda erteleme ya da şartları varsa hükmün açıklanmasının geri bırakılması gündeme gelir.
IBAN kiralamada yeni yasa geçmiş dosyalara uygulanır mı?
Evet. Suçun işlendiği zamanki kanun ile sonraki kanun farklıysa failin lehine olan uygulanır (TCK 7/2); 31 Temmuz 2026’da yürürlüğe giren yarı indirim de bu nedenle daha önce işlenen eylemlere uygulanabilir. İstinaf ya da temyiz aşamasındaki dosyalar yeniden değerlendirilmek üzere ilk derece mahkemesine gönderilir. Dosyası infaz aşamasında olan ve etkin pişmanlıktan yararlanmamış hükümlüler, mahkemenin ihtarından itibaren 6 ay içinde mağdurun zararını tamamen giderirse cezalarının yarısına kadarı indirilebilir.
Ödeme kuruluşu ya da kripto hesabımı kullandırdım, aynı kurallar mı geçerli?
Evet. Kanun yalnız banka hesaplarını değil; aracı kurumlar, ödeme hizmeti sağlayıcıları ve kripto varlık hizmet sağlayıcıları nezdindeki hesapları da açıkça saymıştır. Bu hesapların kullanılmasını sağlayan bilgileri vermekle sınırlı katkıda da yarı indirim uygulanır. Şüpheli işlemlerde bu kuruluşlar da hesabı 48 saate kadar askıya alabilir.
Kandırılarak hesabımı verdim, ceza alır mıyım?
Dolandırıcılık ancak kasten işlenebilir. Hesabının suçta kullanılacağını bilmeden kandırılan kişi bu suçtan cezalandırılamaz; ancak bunun delillerle ortaya konması gerekir. Yazışmaları, ilanı ve hesap dökümünü saklamak, durumu fark eder etmez bankaya ve savcılığa bildirmek ve hesaba gelen paraya dokunmamak önemlidir.
Hesabım askıya alındı, ne kadar sürer?
Banka, ödeme kuruluşu ya da kripto varlık platformu hesabı en fazla 48 saat askıya alabilir (CMK 128/A). Bu süre içinde hesaptaki suça konu paraya hâkim kararıyla ya da gecikmesinde sakınca varsa savcının yazılı emriyle el konulabilir; el konulan para, karar kalkana ya da mağdura iade edilene kadar kullanılamaz. Askının kaldırılması için Cumhuriyet başsavcılığına başvurabilirsiniz; savcı başvuruyu 24 saat içinde karara bağlar. Engel 48 saati aştıysa bankanızdan hangi başsavcılığa bildirim yapıldığını ve el koyma kararı bulunup bulunmadığını öğrenin.
Nitelikli dolandırıcılık uzlaşmaya tabi mi, uzlaşma gelecek mi?
Kural olarak hayır. Uzlaştırma kapsamındaki suçlar arasında dolandırıcılıktan yalnız basit dolandırıcılık bulunur. Suç ayrılık kararı verilmiş eşin, aynı evde yaşamayan kardeşin ya da aynı evde yaşanan amca, dayı, hala, teyze, yeğen gibi bazı akrabaların zararına işlenmişse şikâyete bağlı olur ve uzlaştırma yoluna gidilir. 28 Ekim 2026 itibarıyla nitelikli dolandırıcılığı genel olarak uzlaştırma kapsamına alan ve yürürlüğe girmiş bir kanun değişikliği yoktur.
Nitelikli dolandırıcılık şikâyete tabi mi?
Kural olarak hayır. Savcılık suçu öğrenince kendiliğinden soruşturma yapar; mağdurun şikâyetinden vazgeçmesi davayı düşürmez. Suç bazı yakın akrabaların zararına işlenmişse durum farklıdır: ayrılık kararı verilmemiş eşe, anne, baba, çocuk, toruna, kayınvalide, kayınpeder, gelin ya da damada veya aynı evde yaşanan kardeşe karşı işlenirse ceza verilmez; ayrılık kararı verilmiş eşe, aynı evde yaşamayan kardeşe ya da aynı evde yaşanan amca, dayı, hala, teyze, yeğen gibi akrabalara karşı işlenirse soruşturma şikâyete bağlıdır (TCK 167).
Nitelikli dolandırıcılıkta zamanaşımı kaç yıl?
Dava zamanaşımı kural olarak 15 yıldır; suç örgüt faaliyeti çerçevesinde işlendiyse 20 yıl olarak hesaplanabilir. Savcı huzurunda ifade alınması, tutuklama, iddianame ya da mahkûmiyet kararı süreyi keser; kesilmelerle süre en fazla yarısı kadar, yani 22 yıl 6 aya (örgüt hâlinde 30 yıla) kadar uzayabilir. Basit dolandırıcılıkta dava zamanaşımı 8 yıldır.
Nitelikli dolandırıcılıkla ya da hesabınızın dolandırıcılıkta kullanılmasıyla mı suçlanıyorsunuz? İfade, soruşturma ve dava sürecinde Bursa’da Yüce Hukuk Bürosu ile ücretsiz ön görüşme yapabilirsiniz.
⚖️ Bu konuda profesyonel destek mi arıyorsunuz? Ceza Hukuku hizmetimizi inceleyebilir, ücretsiz ön görüşme talep edebilirsiniz.
İlgili Rehberler:

