- 7589 Sayılı Kanunla HAGB’de Neler Değişti?
- AYM’nin 2025 İptal Kararı: Tarih, Sayı, Gerekçe
- HAGB Nedir, Nasıl İşler? (CMK 231)
- HAGB’nin Şartları Nelerdir?
- Daha Önce Verilmiş HAGB Kararları Ne Olacak?
- HAGB Sabıkaya İşler mi, Memuriyete Engel mi?
- Sıkça Sorulan Sorular (SSS)
- HAGB kalktı mı, hâlâ uygulanıyor mu?
- İnternette “HAGB 1 Ağustos 2024’te kalktı” yazıyor, doğru mu?
- Daha önce verilen HAGB kararı ne olacak?
- HAGB’nin denetim süresi ne kadar?
- HAGB sabıkaya işler mi, memuriyete engel mi?
- HAGB ile denetimli serbestlik aynı şey mi?
Güncelleme — 31 Temmuz 2026: HAGB baştan yazıldı
Kamuoyunda 12. Yargı Paketi olarak bilinen 7589 sayılı Kanun Resmî Gazete’de yayımlandı ve HAGB’yi düzenleyen madde tümüyle yenilendi. Kısacası: HAGB kaldırılmadı, yeniden kuruldu. En önemli değişiklik, HAGB kararına karşı artık istinaf yoluna başvurulabilmesi. Anayasa Mahkemesi’nin iptal gerekçesindeki temel eleştiri buydu ve yasa koyucu bu boşluğu doldurdu.
7589 Sayılı Kanunla HAGB’de Neler Değişti?
| Konu | Eski durum | 31 Temmuz 2026’dan sonra |
|---|---|---|
| Karara nasıl karşı çıkılır? | Yalnızca itiraz — yüzeysel, çoğunlukla evrak üzerinden | İstinaf yolu açık. Karar hem usul hem esas yönünden incelenir |
| Hangi suçlarda uygulanamaz? | Ceza sınırı dışında özel bir suç yasağı yoktu | İşkence ve eziyet suçları ile kamu görevlisinin görevi sebebiyle işlediği kötü muamele sayılabilecek suçlarda uygulanmaz |
| Zararı hemen ödeyemiyorsam? | Zararın giderilmesi şartı fiilen peşin ödemeyi gerektiriyordu | Denetim süresi boyunca aylık taksitlerle ödeme koşuluyla da HAGB verilebilir |
| Denetim süresinde kural ihlal edilirse | Mahkeme hükmü aynen açıklardı | Mahkeme cezanın yarısına kadarını infaz etmeyebilir, erteleyebilir veya seçenek yaptırıma çevirebilir |
| Ceza sınırı | 2 yıl veya daha az hapis / adli para cezası | Değişmedi — 2 yıl |
| Denetim süresi | 5 yıl | Değişmedi — 5 yıl |
Özetle sistemin mantığı aynı kaldı: ceza iki yılı aşmıyorsa, sanık daha önce kasten işlenmiş bir suçtan mahkûm olmamışsa, mahkeme yeniden suç işlemeyeceğine kanaat getirmişse ve mağdurun zararı giderilmişse hüküm açıklanmayabilir. Değişen şey, bu karara karşı gerçek bir denetim yolunun açılması ve bazı suçların kapsam dışına çıkarılmasıdır.
🧑⚖️ Temsili Örnek
Bir kişi hakkında basit bir kavga sonrası yaralama suçundan yargılama yapılır ve mahkeme HAGB kararı verir. Sanık kendini hiç suçlu görmemektedir; olayda darbedilen taraf aslında kendisidir ve meşru savunma iddiası dosyada yeterince tartışılmamıştır.
Eskiden ne olurdu: HAGB kararına yalnızca itiraz edilebilirdi. İtirazı inceleyen merci çoğu zaman dosyanın esasına girmez, “koşullar var mı” diye bakıp geçerdi. Kişi “suçlu sayılmadım ama beş yıl boyunca gölgede yaşıyorum” duygusuyla kalırdı.
Şimdi ne oluyor: Karara karşı istinafa gidilebiliyor ve bölge adliye mahkemesi dosyayı hem usul hem esas yönünden inceliyor. Meşru savunma iddiası artık gerçekten değerlendirilebilir.
Buradaki kritik nokta süre: İstinaf da kesin süreye tabidir. Kararın tefhim veya tebliğinden itibaren süresi içinde başvurulmazsa karar kesinleşir ve bu yeni imkân kullanılamaz. HAGB kararı elinize geçtiğinde “nasılsa ceza almadım” deyip beklemeyin; kararı bir uzmana okutun.
📋 Kısa Cevap: HAGB 2026’da Var mı, Kalktı mı?
Hükmün açıklanmasının geri bırakılması (HAGB) kalkmadı, yürürlükte. Anayasa Mahkemesi 2025’te CMK 231’deki düzenlemeyi iptal etti; ancak iptalin yürürlüğe girmesinden önce 7589 sayılı Kanun (Resmî Gazete 31.07.2026) maddeyi yeniden yazdı. Ceza sınırı 2 yıl, denetim süresi 5 yıl olarak aynı kaldı; karara karşı artık istinaf yolu açık.
Daha önce verilmiş HAGB kararları, 5 yıllık denetim süreleri boyunca geçerliliğini korur. HAGB bir infaz (cezaevi/yatar) kurumu değil, bir yargılama kurumudur.
AYM’nin 2025 İptal Kararı: Tarih, Sayı, Gerekçe
| Karar | E.2024/98, K.2025/149 |
| Karar tarihi | 10.07.2025 |
| Resmî Gazete | 31.12.2025, Sayı 33124 |
| Yürürlük | Yayımdan 9 ay sonra (~30.09.2026); 7589 sayılı Kanun bu tarihten önce maddeyi yeniden düzenledi |
Mahkemenin temel gerekçesi: kamu görevlilerinin görevi sebebiyle işlediği ve Anayasa’nın 17. maddesi kapsamında işkence, eziyet ve kötü muamele sayılan suçlarda HAGB uygulanmasını engelleyen açık bir yasal kuralın bulunmaması; bunun cezasızlığa ve etkili soruşturma yükümlülüğünün ihlaline yol açmasıdır.
HAGB Nedir, Nasıl İşler? (CMK 231)
HAGB, sanık hakkında verilen hükmün açıklanmasının ertelenmesidir. Sanık 5 yıllık (suç tarihinde 18 yaşından küçükse 3 yıllık) denetim süresine tabi tutulur; bu süre yükümlülüklere uyularak ve yeni suç işlenmeden geçerse dava düşer ve hüküm hiç verilmemiş sayılır. Yargılama sürerken verilen imza yükümlülüğü ya da yurt dışına çıkış yasağı ise HAGB değil, adli kontrol tedbiridir; bunları gözaltı, tutuklama ve adli kontrol rehberimizde anlattık.
Önemli: HAGB kesinleşmiş bir mahkumiyet değildir ve cezanın infazıyla (cezaevi, “kaç yıl yatar”) ilgisi yoktur. İnfaz/yatar hesabı için hesaplama aracımıza bakabilirsiniz.
HAGB’nin Şartları Nelerdir?
- Hükmolunan ceza 2 yıl veya daha az hapis ya da adli para cezası olmalı.
- Sanık daha önce kasıtlı bir suçtan mahkûm olmamış olmalı.
- Mağdurun veya kamunun zararı giderilmeli (hemen ödenemiyorsa denetim süresince aylık taksitlerle ödemek koşuluyla da olur).
- Mahkemede sanığın yeniden suç işlemeyeceği kanaati oluşmalı.
- İşkence ve eziyet suçları ile kamu görevlisinin görevi sebebiyle işlediği kötü muamele sayılabilecek suçlarda HAGB uygulanmaz.
- Denetim süresi 5 yıldır; sorunsuz tamamlanırsa dava düşer ve normal adli sicile işlenmez.
Suç tarihinde 18 yaşını doldurmamış olanlarda (kanundaki adıyla “adli süreçteki çocuk”) denetim süresi 5 değil 3 yıldır (5395 sayılı Çocuk Koruma Kanunu m.23/1). 18 Ağustos 2026’dan beri, suçun verdiği zarar azsa çocuk hakkında HAGB için zararın giderilmesi şartı aranmayabilir. HAGB verilen çocuğa ayrıca mahkemenin uygun gördüğü spor, kitap okuma, çevre temizliği ya da dijital risklerden korunma gibi yönlendirme tedbirleri de uygulanır (m.23/2-3, 7593 sayılı Kanunla eklendi).
Daha Önce Verilmiş HAGB Kararları Ne Olacak?
Daha önce verilmiş HAGB kararları geçerliliğini korur. Mevcut kararlar, 5 yıllık denetim süreleri dolana kadar varlığını sürdürür; denetim süresi sorunsuz tamamlanırsa dava düşer. Geçiş dönemine ilişkin somut durumunuz için bir avukata danışın. Adli sicil/arşiv kaydı konusunda Adli Sicil Kaydı Sildirme rehberimize bakabilirsiniz.
HAGB Sabıkaya İşler mi, Memuriyete Engel mi?
HAGB kararı normal adli sicil veya arşiv kaydına işlemez; yalnızca savcı ve mahkemelerin görebildiği özel bir sisteme kaydedilir. Kesinleşmiş bir mahkûmiyet olmadığı için tek başına memuriyete engel değildir. Ancak güvenlik soruşturması ve arşiv araştırmasında bu bilgiye ilgili kurum ulaşabilir. Denetim süresinde kasıtlı yeni bir suç işlenirse ya da yükümlülüklere aykırı davranılırsa hüküm açıklanır. Yükümlülükleri yerine getiremeyen sanık için mahkeme, cezanın yarısına kadar belirleyeceği kısmı infaz etmeyebilir, hapis cezasını erteleyebilir veya seçenek yaptırıma çevirebilir.
HAGB kararınız veya devam eden bir ceza davanız mı var?
Geçiş dönemi ve somut dosyanızın durumu teknik bir değerlendirme gerektirir. Bursa’da durumunuzu ele alalım.
Sıkça Sorulan Sorular (SSS)
HAGB kalktı mı, hâlâ uygulanıyor mu?
HAGB kalkmadı. Anayasa Mahkemesi 10.07.2025 tarihli kararıyla (E.2024/98, K.2025/149) ilgili CMK 231 hükmünü iptal etti; karar 31.12.2025 tarihli Resmî Gazete’de yayımlandı ve iptalin yürürlüğü ~30 Eylül 2026’ya ertelendi. Ancak 7589 sayılı Kanun (RG 31.07.2026) maddeyi yeniden düzenledi; bu nedenle mahkemeler HAGB uygulamaya devam etmektedir ve karara karşı istinaf yolu açıktır.
İnternette “HAGB 1 Ağustos 2024’te kalktı” yazıyor, doğru mu?
Hayır, bu yaygın bilgi yanıltıcıdır. İlk iptal kararının yürürlüğü 01.08.2024’e ertelenmişti, ancak kanun koyucu o tarih gelmeden 7499 sayılı Kanun (8. Yargı Paketi, RG 12.03.2024) ile HAGB’yi yeniden düzenledi; bu yüzden kurum 2024’te kalkmadı. İkinci iptalin yürürlüğe gireceği ~30 Eylül 2026 tarihinden önce 7589 sayılı Kanun (RG 31.07.2026) maddeyi yeniden düzenledi; HAGB bugün de uygulanmaktadır.
Daha önce verilen HAGB kararı ne olacak?
Daha önce verilmiş HAGB kararları geçerliliğini korur. Mevcut kararlar 5 yıllık denetim süreleri dolana kadar varlığını sürdürür; süre sorunsuz tamamlanırsa dava düşer.
HAGB’nin denetim süresi ne kadar?
5 yıldır; suç tarihinde 18 yaşından küçük olanlarda 3 yıldır. Bu sürede kasıtlı yeni suç işlenmez ve yükümlülüklere uyulursa geri bırakılan hüküm ortadan kalkar ve dava düşer. Denetim süresinde kasıtlı suç işlenirse veya yükümlülüklere aykırı davranılırsa hüküm açıklanır; yükümlülüklerini yerine getiremeyen sanık için mahkeme cezanın yarısına kadarını infaz etmeyebilir, erteleyebilir veya seçenek yaptırıma çevirebilir.
HAGB sabıkaya işler mi, memuriyete engel mi?
HAGB normal adli sicil veya arşiv kaydına işlemez; yalnızca savcı ve mahkemelerin görebildiği özel bir sisteme kaydedilir. Kesinleşmiş mahkûmiyet olmadığı için tek başına memuriyete engel değildir. Ancak güvenlik soruşturması/arşiv araştırmasında bu bilgiye ulaşılabilir.
HAGB ile denetimli serbestlik aynı şey mi?
Hayır. HAGB bir yargılama (mahkeme) kurumudur ve infazla ilgili değildir; hüküm açıklanmaz ve sanık 5 yıl denetime tabi tutulur. Denetimli serbestlik ise kesinleşmiş bir hapis cezasının son bölümünün toplum içinde infaz edilmesidir.