Alkollü Araç Kullanma Cezası 2026: Promil Sınırı, Ehliyet ve Hapis

Bir akşam yemeğinde içilen birkaç kadeh, dönüş yolundaki bir polis çevirmesinde ciddi bir sonuca dönüşebilir. Alkollü araç kullanmanın cezaları 27 Şubat 2026’da yürürlüğe giren 7574 sayılı Kanunla büyük ölçüde artırıldı: para cezaları on binlerce liraya çıktı, ölçüm yaptırmamanın cezası 150.000 TL ve 5 yıl ehliyet geri almaya yükseltildi ve ticari taşımacılıkta 5 yıl içinde üç ihlalde ehliyetin iptali getirildi.

Bu yazıda alkollü araç kullanma cezasını 2026 itibarıyla güncel tutarlarıyla, promil sınırlarını, ehliyetin ne kadar süre geri alındığını, alkol ölçümünü reddetmenin sonucunu, 1 promilin üzerinde açılan ceza davasını ve cezaya nasıl itiraz edileceğini, Karayolları Trafik Kanunu ile Türk Ceza Kanunu’nun bugünkü metnine göre halk diliyle ve temsili örneklerle anlatıyoruz.

Alkollü Araç Kullanmada Promil Sınırı Kaç?

Promil, kandaki alkol miktarının binde olarak ölçüsüdür. Kanun, alkollü olarak araç kullanmayı yasaklar ve cezanın başladığı sınırı aracın türüne göre ikiye ayırır (Karayolları Trafik Kanunu, KTK 48):

• Hususi (özel) otomobil sürücüleri: 0,50 promilin üzerinde alkolle araç kullanmak cezalandırılır. Ölçüm tam 0,50 promil çıkarsa bu ceza uygulanmaz.
• Hususi otomobil dışındaki bütün araçların sürücüleri: Taksi, dolmuş, servis aracı, otobüs, kamyon, kamyonet ve motosiklet gibi araçlarda sınır 0,20 promildir; 0,21 promil ve üzeri cezalandırılır.
• Aday sürücüler: Sürücü belgesini ilk kez alanlar ile belgesi iptal edilip yeniden alanlar, belgeyi aldıkları tarihten itibaren 2 yıl aday sürücü sayılır. Aday sürücü hangi araçla olursa olsun 0,20 promilin üzerinde alkollü yakalanırsa aday sürücü belgesi iptal edilir (KTK ek madde 17, 7590 sayılı Kanunla değişik, 31 Temmuz 2026).

Alkolün kandaki miktarı kolluk tarafından teknik cihazlarla (alkolmetre) ya da test kitleriyle ölçülür. Kaç kadehin kaç promile denk geldiği kişiden kişiye değişir; kilo, yenen yemek ve içkinin türü sonucu etkiler. Bu yüzden “bir kadehten bir şey olmaz” hesabı güvenli değildir.

Alkollü Araç Kullanma Cezası 2026: Para Cezası ve Ehliyet Tablosu

Aşağıdaki tutarlar, 7574 sayılı Kanunun 12. maddesiyle KTK 48’e yazılan ve 27 Şubat 2026’dan beri uygulanan tutarlardır (Resmî Gazete 27/2/2026, sayı 33181). “Kaçıncı kez” hesabı, son ihlalin tarihinden geriye doğru 5 yıl içinde alkol nedeniyle ehliyetin kaç kez geri alındığına göre yapılır.

Tabloyu okurken şu noktalara dikkat edin:

• Para cezası, olay suç oluştursa bile verilir. 1,00 promilin üzerinde ceza davası açılması idari para cezasını ve ehliyetin geri alınmasını ortadan kaldırmaz.
• 1 ay içinde ödemede yüzde 25 indirim vardır. Ceza, tebliğden itibaren 1 ay içinde ödenirse yüzde 25 indirim yapılır: 25.000 TL’lik ceza 18.750 TL, 50.000 TL’lik ceza 37.500 TL, 150.000 TL’lik ceza 112.500 TL olarak ödenir. Ödeme yapmak itiraz hakkını ortadan kaldırmaz (Kabahatler Kanunu m. 17/6). Bir ay içinde ödenmeyen cezaya her ay yüzde 5 faiz uygulanır; bu şekilde bulunan toplam tutar cezanın iki katını geçemez (KTK 115).
• 27 Şubat 2026’dan önceki olaylar. Bu tarihten önce yakalananlara, olayın tarihinde yürürlükte olan eski ve daha düşük tutar uygulanır (Kabahatler Kanunu m. 5, TCK 7).
• Tutarlar kural olarak 1 Ocak 2027’de artar. Trafik cezaları her yıl başında, Vergi Usul Kanunu’na göre ilan edilen yeniden değerleme oranında artırılır (KTK ek madde 3). 2026 yılının artışı yılbaşında eski tutarlara uygulandığı için 27 Şubat 2026’da yürürlüğe giren yukarıdaki tutarlar 2026 yılı boyunca aynen uygulanır.

Ehliyete Ne Zaman El Konulur, Nasıl Geri Alınır?

Alkollü yakalanan sürücünün ehliyeti trafik polisi ya da jandarma gibi kanunda sayılan görevliler tarafından geri alınır. Geri alma süresi ve iade şartları şöyledir:

• 5 yıllık hesap: Kaçıncı kez yakalandığınız, son ihlalden geriye doğru 5 yıl içinde alkol nedeniyle ehliyetinizin kaç kez geri alındığına bakılarak belirlenir. 5 yıldan eski bir geri alma bu hesapta sayılmaz.
• Sürenin başlangıcı: Ehliyet o sırada başka bir nedenle zaten geri alınmışsa, alkol nedeniyle verilen süre önceki geri alma süresi bittiğinde başlar.
• İade şartı: Süre dolduğunda ehliyetin geri verilmesi için kişi hakkında Karayolları Trafik Kanunu kapsamında verilmiş bütün idari para cezalarının ödenmiş olması gerekir. Yalnız alkol cezası değil, ödenmemiş hız ya da park cezaları da iadeyi engeller.
• Eğitim ve muayene: 5 yıl içinde ikinci kez ehliyeti geri alınan sürücü, Sağlık Bakanlığınca verilen sürücü davranışlarını geliştirme eğitimine; üç ya da daha fazla kez geri alınan sürücü psiko-teknik değerlendirmeye ve psikiyatri uzmanı muayenesine tabi tutulur.
• Bu sürede araç kullanmak: Ehliyeti geri alınmışken motorlu araç kullanan kişiye 200.000 TL idari para cezası verilir (KTK 36).

Ticari taşımacılık yapan sürücüler için ayrıca bir kural vardır: Yük ve yolcu taşımacılığı yapılan araçları (taksi, dolmuş, servis, otobüs, kamyon gibi) kullanırken 5 yıl içinde toplam üç kez alkollü yakalanan ya da ölçüm yaptırmayan sürücünün ehliyeti iptal edilir. Yeniden ehliyet alabilmek için sürücü kursuna devam etmek, sınavları geçmek, geri alma süreleri kadar beklemek, bütün trafik cezalarını ödemiş olmak, psiko-teknik değerlendirmeden geçmek ve sağlık kurulu raporu almak gerekir. Bu iptal hesabında 27 Şubat 2026’dan önceki ihlaller sayılmaz (KTK geçici madde 27).

Alkol Testini Reddetmek ya da Üflememek: Cezası Ne?

Alkol ya da uyuşturucu kullanıp kullanmadığının kolluk tarafından tespit edilmesi için ölçüm yaptırmayan sürücüye 150.000 TL idari para cezası verilir ve ehliyeti 5 yıl süreyle geri alınır (KTK 48/9). Bu, ilk kez 0,50 promilin üzerinde yakalanan sürücünün cezasından çok daha ağırdır; “üflemezsem kurtulurum” düşüncesi bu yüzden sürücüyü daha ağır bir yaptırımla karşı karşıya bırakır.

Kaza hâlinde kurallar daha sıkıdır. Yaralanmalı ya da ölümlü bir kazaya veya kolluğun müdahil olduğu maddi hasarlı bir kazaya karışan sürücünün ölçüme tabi tutulması zorunludur. Cihazla yapılan ölçüme itiraz eden ya da cihazla ölçüme izin vermeyen bu sürücüler en yakın adli tıp kurumuna, adli tabipliğe ya da Sağlık Bakanlığına bağlı bir sağlık kuruluşuna götürülür ve vücutlarından kan, tükürük ya da idrar örneği alınır (KTK 48/3, CMK 75). Kazada ölen ya da cihaza üfleyemeyecek kadar yaralanan sürücülerden de aynı şekilde örnek alınır.

Uyuşturucu ya da uyarıcı madde kullandığı tespit edilen sürücüye ise 150.000 TL idari para cezası verilir, ehliyeti iptal edilir ve hakkında Türk Ceza Kanunu hükümleri de uygulanır. Yeniden ehliyet alabilmek için iptalden itibaren en az 5 yıl geçmesi, bütün trafik cezalarının ödenmesi, psiko-teknik değerlendirmeden geçilmesi, sağlık kurulu raporu alınması ve sürücü kursu ile sınavların yeniden tamamlanması gerekir (KTK 48/8).

1 Promil Üstü Alkollü Araç Kullanmak Suç mu?

Evet. Kanun, 1,00 promilin üzerinde alkollü olduğu tespit edilen sürücüler hakkında idari cezaya ek olarak Türk Ceza Kanunu’nun 179. maddesinin üçüncü fıkrasının uygulanacağını söyler (KTK 48/6). Bu fıkra trafik güvenliğini tehlikeye sokma suçunu düzenler: alkol ya da uyuşturucu etkisiyle veya başka bir nedenle emniyetli şekilde araç kullanamayacak hâlde olmasına rağmen araç kullanan kişi 6 aydan 2 yıla kadar hapis cezası ile cezalandırılır.

• Ceza 2025’te artırıldı. Bu suçun alt sınırı eskiden 3 aydı; 7550 sayılı Kanunla 4 Haziran 2025’ten itibaren 6 ay oldu. 4 Haziran 2025’ten önce işlenen fiillerde, olay tarihindeki kanun ile yeni kanundan hangisi failin lehineyse o uygulanır (TCK 7/2).
• 1,00 promil ve altında da suç oluşabilir. Suçun tanımı belirli bir promile bağlı değildir. Ölçüm 1,00 promilin altında çıksa bile sürücünün emniyetli şekilde araç kullanamayacak hâlde olduğu başka delillerle (örneğin yalpalayarak gitme ya da kazaya karışma) ortaya konursa bu suçtan soruşturma yapılabilir.
• Şikâyete bağlı değildir, uzlaştırma yoktur. Savcılık kendiliğinden soruşturur; suç uzlaştırma kapsamındaki suçlar arasında sayılmaz (CMK 253).
• Dava asliye ceza mahkemesinde görülür (5235 sayılı Kanun m. 11).

Bu suçtan şüpheli olarak ifadeye çağrılan kişi, ifade vermeden önce avukatıyla görüşme ve susma hakkına sahiptir; bu konuda ifadeye çağrıldığınızda yapmanız gerekenler yazımıza bakabilirsiniz. Bursa’da ceza davalarının hangi binada görüldüğünü ve ceza dosyalarında savunmanın nasıl yürüdüğünü Bursa ceza avukatı sayfamızda anlattık.

İlk Kez Alkollü Araç Kullanmaktan Yargılanan Hapis Yatar mı?

1,00 promilin üzerinde yakalanan ve daha önce sabıkası olmayan kişilerde dosya çoğu zaman cezaevine girilmeden sonuçlanabilecek yollardan birine gider. Hangi yolun uygulanacağına savcı ya da mahkeme karar verir; sonucu önceden kesin olarak söylemek mümkün değildir.

Kamu davasının açılmasının ertelenmesi

Suçun cezasının üst sınırı 2 yıl olduğu için savcı, yeterli şüphe olsa bile kamu davasının açılmasını 5 yıl süreyle erteleyebilir. Bunun için şüphelinin daha önce kasıtlı bir suçtan hapis cezası almamış olması, savcının yeniden suç işlemeyeceği kanaatine varması ve ertelemenin dava açmaktan daha yararlı görülmesi gerekir; suçtan doğan bir zarar varsa bu zararın da giderilmesi aranır. 5 yıl içinde kasıtlı bir suç işlenmezse kovuşturmaya yer olmadığına karar verilir; işlenirse dava açılır (CMK 171).

Seri muhakeme usulü

Trafik güvenliğini tehlikeye sokma suçu, kanunda seri muhakeme usulünün uygulandığı suçlar arasında açıkça sayılır. Savcı kamu davasının açılmasını ertelemezse bu usulü şüpheliye teklif eder; şüpheli teklifi avukatı yanında kabul ederse savcı belirlediği temel cezayı yarı oranında indirir. Örneğin temel ceza 6 ay belirlenirse sonuç ceza 3 ay olur. Savcı bu cezayı şartları varsa adli para cezası gibi seçenek yaptırımlara çevirebilir, erteleyebilir ya da hükmün açıklanmasının geri bırakılması hükümlerini kıyasen uygulayabilir. Kararı, savcının talebi üzerine mahkeme verir. Suç, bu usulün kapsamında olmayan başka bir suçla birlikte işlenmişse (örneğin aynı olayda taksirle yaralama da varsa) seri muhakeme uygulanmaz (CMK 250).

Mahkemede: basit yargılama, HAGB, erteleme ve seçenek yaptırım

• Basit yargılama usulü: Üst sınırı 2 yıl olan suçlarda mahkeme duruşma yapmadan karar verebilir; mahkûmiyet hâlinde sonuç ceza dörtte bir oranında indirilir (CMK 251). Örneğin 6 aylık ceza 4 ay 15 güne iner.
• Hükmün açıklanmasının geri bırakılması (HAGB): Verilen ceza 2 yıl veya daha az hapisse uygulanabilir. Kişinin daha önce kasıtlı bir suçtan mahkûm olmamış olması, mahkemenin yeniden suç işlemeyeceği kanaatine varması ve varsa zararın giderilmesi gerekir; denetim süresi 5 yıldır (CMK 231, 7589 sayılı Kanunla değişik). Ayrıntılar HAGB rehberimizde.
• Erteleme: 2 yıl veya daha az hapis cezası, kişi daha önce kasıtlı bir suçtan 3 aydan fazla hapis cezası almamışsa ertelenebilir (TCK 51).
• Seçenek yaptırıma çevirme: 1 yıl ve daha az hapis cezası adli para cezasına ya da başka seçenek yaptırımlara çevrilebilir (TCK 50). Adli para cezasında bir gün karşılığı 100 TL ile 500 TL arasında belirlenir (TCK 52).

Bu yollar idari cezayı etkilemez: dava nasıl sonuçlanırsa sonuçlansın, alkol nedeniyle verilen para cezası ve ehliyetin geri alınması ayrıca uygulanır.

Alkollü Araçla Kaza Yaparsanız Ne Olur?

Hususi otomobilde 0,50 promilin, diğer araçlarda 0,20 promilin üzerinde alkollü olan sürücü bir trafik kazasına sebep olursa, idari cezalara ek olarak Türk Ceza Kanunu’nun ilgili hükümleri de uygulanır (KTK 48/7). Kazada biri yaralanırsa taksirle yaralama (TCK 89: temel hâlde 4 ay – 2 yıl hapis veya adli para cezası), biri hayatını kaybederse taksirle öldürme (TCK 85: 2 – 6 yıl hapis; birden fazla kişi ölür ya da ölümle birlikte yaralanma olursa 2 – 15 yıl) suçlarından soruşturma yapılır. Sürücünün sonucu öngördüğü ama istemediği kabul edilirse ceza bilinçli taksir nedeniyle üçte birden yarısına kadar artırılır (TCK 22/3); bu değerlendirme olayın özelliklerine göre yapılır.

Kazanın karşı tarafında zarar görenlerin tazminat hakları da ayrıca gündeme gelir; bu konuyu Bursa trafik kazası tazminatı rehberimizde anlattık.

Alkol Cezasına Nasıl İtiraz Edilir?

Alkollü araç kullanma nedeniyle verilen idari para cezasına karşı, cezanın tebliğinden ya da yüz yüze bildirildiği tarihten itibaren 15 gün içinde sulh ceza hâkimliğine başvurulabilir. Bu süre içinde başvurulmazsa ceza kesinleşir (Kabahatler Kanunu m. 27). Ehliyetin geri alınmasına karşı da aynı dilekçede açıkça itiraz edilmelidir: Uyuşmazlık Mahkemesi, sürücü belgesinin geri alınmasına karşı başvurularda idare mahkemesinin değil, adli yargının (sulh ceza hâkimliği) görevli olduğuna karar vermiştir (22/9/2025, E. 2025/446, K. 2025/554).

• Dilekçe: Başvuru kişinin kendisi, kanuni temsilcisi ya da avukatı tarafından iki nüsha dilekçeyle yapılır. Dilekçede tutanağın tarihi ve numarası ile itirazı destekleyen deliller açıkça gösterilir. Örnek bir dilekçe ve doldurulabilir Word sürümü için trafik cezasına itiraz ve örnek dilekçe yazımıza bakabilirsiniz.
• Süre kaçırılırsa: Hastalık gibi bir mücbir sebep nedeniyle süre geçirildiyse, bu sebebin ortadan kalktığı tarihten itibaren 7 gün içinde başvurulabilir.
• Neye bakılır: Tutanağın usule uygun düzenlenip düzenlenmediği, ölçümün nasıl ve hangi cihazla yapıldığı, araç cinsine göre doğru promil sınırının uygulanıp uygulanmadığı, gerçekten araç kullanılıp kullanılmadığı ve “ikinci kez” ya da “üçüncü kez” sayılmanıza dayanak olan önceki geri almaların 5 yıllık süre içinde olup olmadığı.
• Sonuç: Mahkeme cezayı hukuka uygun bulursa başvuruyu reddeder, hukuka aykırı bulursa idari yaptırım kararını kaldırır (Kabahatler Kanunu m. 28).

Ceza davası tarafı ise ayrı yürür: 1,00 promilin üzerindeki olaylarda savcılık ve mahkeme süreci, idari cezaya yapılan itirazdan bağımsız olarak devam eder.

Polis Çevirmesinde Alkollü Yakalanırsanız Nelere Dikkat Etmelisiniz?

1. Ölçümü reddetmeyin. Ölçüm yaptırmamanın cezası 150.000 TL ve 5 yıl ehliyet geri almadır; ilk kez 0,50 promilin üzerinde yakalanmanın cezasından çok daha ağırdır.
2. Tutanağı okuyun. Ölçüm sonucunu, saatini, aracın cinsini ve kimlik bilgilerinizi kontrol edin; itirazınız varsa bunu açıkça bildirin ve tutanağın bir örneğini alın.
3. Tebliğ tarihini not edin. 15 günlük itiraz süresi ve yüzde 25 indirimli ödeme için 1 aylık süre bu tarihten başlar.
4. Ehliyet süresi boyunca araç kullanmayın. Geri alma süresinde araç kullanmanın cezası 200.000 TL’dir.
5. 1,00 promilin üzerindeyseniz ifadeye hazırlıklı gidin. Ceza soruşturmasında söyleyecekleriniz, kamu davasının ertelenmesi ve seri muhakeme gibi yolların açılıp açılmayacağını etkileyebilir.

Sık Sorulan Sorular